Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new |      
index

Volume 1 / 1998-1999

 





Index of volume 1
Previous
   
  Winter 1999
   
Dutch Diversiteit en innovatie in de Nederlandse populaire muziekcultuur (maart 1999). Als kunstvorm is populaire muziek gebaat bij diversiteit en vernieuwing. De productie en distributie van populaire muziek vormen echter een commerciële aangelegenheid en de muziekindustrie heeft daarom — naar men zegt — belang bij een homogene en voorspelbare marktstructuur. Het sociologisch onderzoek naar die spanningsrelatie vormt al geruime tijd een belangrijk aandachtspunt in de studie van de populaire muziek. In deze bijdrage doet Henk Visser verslag van zijn onderzoek uit 1994 naar de diversiteit, innovatie en concentratie in de muziekindustrie voor de Nederlandse markt in de periode 1980-1993.
Dutch "Pas op voor Philip Bloemendal!" (maart 1999). Op maandag 22 februari 1999 overleed Philip Bloemendal. Hij was tachtig jaar oud en een bekende Nederlander, al was zijn gezicht minder bekend dan zijn stem. Maar, vrijwel iedere Nederlander die vóór 1986 de Nederlandse bioscopen bezocht zal zijn stem direct herkennen als die van het Polygoon-journaal. Jelle Boonstra legde ooit een bezoek af bij Bloemendal en haalt die herinnering hier voor ons boven.
Dutch De curves van de draadomroep (maart 1999). Vijftig jaar geleden, in 1949 werd het — voor zover ons bekend — eerste luisteronderzoek gehouden in Nederland. Het was een onderzoek naar de draadomroep in Groningen en de onderzoekers maakten inventief gebruik van de technische mogelijkheden om de stroomafname van de grijze bakelieten kastjes in de huiskamers te meten. De socioloog Klaas van Dijk beschreef het onderzoek ooit uitgebreid in zijn boek Radio en volksontwikkeling uit 1953. Hans Knot rakelt de geschiedenis hier voor ons op.
English A Beatles' Odyssey (march 1999). Alan W. Pollack's Notes on ... Series, a musicological analysis of all the songs the Beatles wrote and performed on their official records, is now available on Soundscapes' pages. This essay, written by Ger Tillekens, offers a short introduction to Pollack's ten year musicological journey along the long and winding roads of the Beatles' songs.
Dutch Caroline in Nederland (februari 1999). Noem de naam van Radio Caroline en nog altijd gaan de harten van vele radioliefhebbers sneller kloppen. Het is dan ook niet vreemd, dat er opgetogen werd gereageerd toen vorig jaar met een persconferentie op de jaarlijkse dag van de Stichting Media Communicatie en het Freewave Media Magazine, bekend werd gemaakt dat "Caroline" in Nederland opnieuw in de huiskamer te horen zou zijn. Helaas bleef de ontvangst van het Nederlandse Caroline tot op heden beperkt tot de huiskamers in de gemeente Gouda. De S.M.C. zond daarover een kribbige open brief aan de initiatiefnemers, die op hun beurt een dito antwoord schreven. Het lijkt nog steeds niet gemakkelijk om in Nederland een radiostation in de lucht te brengen en te houden.
Dutch De rock-'n-roll in Nederland (februari 1999). De rock-'n-roll heeft in Nederland een eigen geschiedenis. Tot op heden was daar maar weinig over bekend. Totdat Rob Labree in zijn boek Rock-'n-roll in rood-wit-blauw alle snippers samenvatte en er nog het zijne aan toevoegde. Michael Christianen bespreekt hier het resultaat.
Dutch House als opmaat voor de 21e eeuw (februari 1999). Muziekjournalist Gert van Veen schrijft vooral over de nieuwe elektronische muziek die zich met de opkomst van de house van de gitaar-rock lijkt te hebben afgezonderd. In Welcome to the future heeft hij een aantal van zijn Volkskrant-artikelen van de afgelopen vijf jaar bewerkt en gebundeld. Marco Draijer bespreekt het boek.
English Notes on ... Series (january 1999). In 1989 the American musicologist Alan W. Pollack started to analyze the songs of the Beatles. He published his first results on internet. In 1991 — after he had finished the work on 28 songs — he bravely decided to do the whole lot of them. About ten years later, in 2000 he completed the analysis of the official Beatles' canon, consisting of 188 songs and 25 covers. Here we have ordered this massive work in five categories. And, for your convenience, we've added an alphabetical index as well as a short introduction.
English Building a mystery (january 1999). Some good rock songs are built on the repeated sequence of just the same few chords. Sarah McLachlan's beautiful song "Building A Mystery" offers a perfect example of such a song. It is based on the chord progression: Bm -» G -» D -» A. Almost instantly the song opens with this sequence and then it keeps on going over and over again till the end. Still, as a whole the song doesn't sound monotonous or boring. The reason: a swift modulation or key shift keeps changing the semantic meaning of the chords. Here Ger Tillekens discusses the whereabouts and attraction of this specific progression and the intricate working of the key shift.
   
  Autumn 1998
   
Dutch De mediamarkt in India (december 1998). In economisch opzicht biedt India met zijn grote bevolkingsaantal een omvangrijke consumentenmarkt. Dat geldt zeker ook voor de mediasector van de radio, de televisie en de kranten, weekbladen en vakbladen. Hoe ziet die markt eruit? Wat zijn de ontwikkelingen en perspectieven? Met die vragen als vertrekpunt biedt deze bijdrage een economische verkenning van de mediamarkt in India door de Stichting EFV Internationale Studieprojecten.
Dutch Radio in Hong Kong (december 1998). Jeff Ellis, één van de oprichters van de Caroline Movement in Engeland, is nog steeds verslaafd aan "het luisteren naar de radio." De afgelopen tijd moest hij het echter met een beperkt aanbod doen. Hij verbleef namelijk voor zijn werk in Hong Kong, dat heden ten dage valt onder het grote Chinese Rijk. Hier beschrijft hij zijn indrukken van de Engelstalige radio in de voormalige Britse kroonkolonie.
Dutch Radio vanuit een boom (december 1998). In Amerika houden de micro-stations nog steeds de gemoederen bezig. Hans Knot meldt een ludieke actie van Free Radio Berkeley in de strijd om de vrije lokale radio en signaleert een boek van de oprichter Stephen Dunifer.
Dutch Soundscapes Zeezender Discografie (november 1998). Op de zeezenders maakten de deejays hun programma's en zichzelf kenbaar met een keur aan jingles en tunes. Vaak werden die ontleend aan bestaande songs. Hans Knot vervaardigde een omvangrijke discografie van al die songs, tunes en jingles uit de periode van de zeezenders. Verder vind je er nog van alles dat te maken heeft met de zeezenders, voorzover het ooit op single, EP, LP, CD of videoclip is verschenen.
Dutch Samen luisteren naar de radio (november 1998). Een populair kinderprogramma in de jaren vijftig was de tweewekelijkse IKOR-uitzending van "Luisterclubs Opgelet". Het was de bedoeling dat kinderen samen — in luisterclubs — rond de radio neerstreken om naar dit programma te luisteren. En, dat deden ze klaarblijkelijk ook. Hans Knot duikt in de radio-geschiedenis en doet de achtergronden uit de doeken.
Dutch Historisch kijkonderzoek (november 1998). In augustus 1958 gaf de Nederlandse Stichting voor Statistiek in het rapport Televisie in Nederland een overzicht van het televisiekijkgedrag in Nederland. Er stonden toen in het hele land iets meer dan 300 duizend televisietoestellen. Wie had zo'n apparaat in de huiskamer en waar keek men naar? Met het rapport bij de hand blikt Hans Knot terug in de tijd voor het antwoord op die vragen.
Dutch Eindelijk internationale radio op het Eiland Man (november 1998). Gelegen in de wateren tussen Ierland, Schotland en Engeland is het Eiland Man een ideale plek voor een internationaal radiostation. Toch is het daar tot nog toe niet van gekomen. Zo rond het midden van 1999 kan zo'n station nu evenwel van start gaan. Hans Knot kreeg van Paul Rusling de primeur van de voorbereidingen van IoMIBC, een van de gegadigden voor de zendmachtiging.
Dutch Enkele herinneringen aan Radio 227 (2) (oktober 1998). Paul van Gelder — ooit bekend als deejay Burgemeester Harkie — las de herinneringen van Dick Weeda aan Radio 227, die eerder op onze pagina's verschenen. "Leuk om te lezen", zo schreef hij ons, maar: "... alleen heb ik wat veranderingen en aanvullingen." We plaatsen daarom nu ook de reactie van Van Gelder, aangevuld met een nawoord door Hans Knot over de lotgevallen van de "burgemeester" na de ondergang van Radio 227.
Dutch De alleroudste zeezenders (oktober 1998). Het allereerste radiostation dat uitzond vanaf zee viel reeds te beluisteren in 1907! Het was een experimenteel station aan boord van het marineschip de HMS Andromeda, dat op dat moment aan de kade lag in de marinehaven van Chatham. Andere voorbeelden waren de MV Kanimbla met Radio 9MI, Radio Daily Mail — een initiatief van de gelijknamige krant, en ook de politiek gerichte "Sender der Deutschen Freiheitspartei". Hans Knot beschrijft hier in het kort hun geschiedenis.
   
  Summer 1998
   
Dutch Tijd voor Teenagers (september 1998). Op 11 september 1959 precies om vijf uur ging de eerste aflevering van "Tijd voor Teenagers" de lucht in. Het was het eerste en lange tijd ook het enige programma op de Nederlandse radio met popmuziek. Het werd uitgezonden door de VARA en aanvankelijk gepresenteerd door hoorspelacteur Dick van 't Sant onder de naam Dick Duster. Later nam presentator Herman Stok het roer over. Regisseur Co de Kloet, die bij de geboorte van het programma aanwezig was, vertelt hier over de beraadslagingen die aan de eerste uitzending vooraf gingen.
English Baroque and folk and ... John Lennon (september 1998). Paul McCartney was the one who imported all those elements of the French chanson, of British folk, of Tin Pan Ally, and of classical music into the Beatles' songs. John Lennon on the other hand was the protagonist of pure rock 'n' roll and rhythm and blues. So goes the simple myth that has wrapped itself tightly around the two musicians, responsible for the majority of the Beatles' greatest compositions. As most myths this one too is not true, as is shown by the fact that in the late sixties and early seventies — the alleged period of Lennon's return to his rock 'n' roll roots — he actually did put some clear folk melodies and classical elements into his songs. Here Ger Tillekens discusses the examples of "Because" and "Happy Xmas".
Dutch De klankzuilen van Leipzig (augustus 1998). De Duitse stad Leipzig kent een tamelijk merkwaardige omroep die haar programma's verspreidt via grote luidsprekers die in de straten in hoge zuilen staan opgesteld. Het systeem is nog een erfenis uit het communistisch verleden. Sinds 1989 is al enkele malen een poging gedaan om deze omroep op te heffen. Tot nu toe, dankzij de inzet van de bevolking en de plaatselijke politieke partijen, vergeefs. Blijft deze stadsradio ook in de toekomst bestaan? Ingo Paternoster wijdt er voor ons een beschouwing aan.
Dutch Terug naar zee (augustus 1998). Op 8 augustus vierde Radio 10 Gold haar tienjarig bestaan. Ter gelegenheid daarvan voer de MS Fortuna als zeezender voor één dag langs de Nederlandse kust. Aan boord: een aantal voormalige medewerkers van voormalige zeezenders en natuurlijk ook Hans Knot. Hier doet hij verslag van een warme dag.
English A thought for August 14th (august 1998). In the history of Radio Caroline Monday 14th August 1967 is a very special day. This month 31 years ago in the United Kingdom the Marine Offences Act was introduced to silence the offshore radio stations. All complied, except for Caroline. The famous radio station defied the Act and even claimed it recognised her right to be at sea and broadcast. Howard G.L. Rose rises to the occassion to ask what our readers think of a return of this radio station and its format. Would you listen to Radio Caroline again?
English Why has nostalgia become so big? (august 1998). Nostalgia now runs heigh in the field of everyday culture. What drives and urges people in the nineties to look back to the sixties? Is it the happy memory of the baby boomers, now growing old and glorifying what happened in their youth; is it the ending evolution of rock music; the specialization of rock music in different styles and publics; the manifestation of a new generation gap? Or, is this nostalgia a silent revolution against the new ideology of "cool glamour" radiating from nowaday's musical and political culture? Geoff Baldwin, editor of the magazine Radio Review, poses the question and takes the reader along some of the answers.
Dutch Radio Stereo Petat (augustus 1998). Klassieke muziek en zeezenders, gaat dat samen? Ja, zeker wel. Ooit liet de violist Theo Olof — het boegbeeld van de stichting Nederland Muziek die voor de komst van een klassieke-muziekzender ijverde — zich er toe verleiden om op verzoek van de VPRO-radio aan boord van een zendschip te stappen. Onze redacteur Hans Knot vond daarvan een foto en knoopt daar het merkwaardige verhaal aan vast over Radio Stereo Petat en het Comité Nederland Muziek.
Dutch Afgestemd op gezelligheid (juli 1998). De jaren vijftig worden vaak gezien als een periode van stilstand. De radio geldt daarbij als een geschikt voorbeeld. Onverdroten pakten de omroepen immers de draad op, waar zij die voor de oorlog hadden laten liggen. Of toch niet? In deze bijdrage laten Henk Kleijer en Ger Tillekens zien, dat de na-oorlogse radio in veel opzichten juist uiterst vernieuwend was. De programmering van de radio in de jaren vijftig, zo zeggen zij, berustte op een conviviaal model. Daarmee maakten de radiomakers het toestel toen tot een centrum waar het gezin zich omheen schaarde in een cultuur van huiselijkheid.
Dutch Lokale landpiraten buiten Den Haag (juli 1998). De Verenigde Staten hebben hun micro-stations. In Nederland lijken de landpiraten — kleine, particuliere lokale zenders die zonder vergunning uitzenden op de FM, de korte golf en de middengolf — te zijn verdwenen. Ze zijn zegt men overbodig geworden: hun rol is overgenomen door een beperkt aantal officieel erkende en gesubsidieerde regionale en lokale omroepen. Maar toch zijn ze er nog en volgens Ralph Kleinpenning uit Zevenaar, die in een niet dichtbekabeld deel van Nederland woont en daarmee via de buitenantenne snel het alternatief vindt van deze radiostations, vervullen ze nog steeds een belangrijke functie.
Dutch "Wij Televisiekijkers" en de brief van televisiecommissaris Jan Willem Rengelink (juli 1998). In de jaren vijftig was nog sprake van een Journaalcommissie, bestaande uit vertegenwoordigers van de omroepen. Het boterde niet altijd tussen die op toezicht ingestelde commissie en de journaalredactie die meer hechtte aan journalistieke vrijheid dan aan de belangen van het bestel. De reactie van televisiecommissaris Jan Willem Rengelink op een artikel dat de journalist Han Hansen eind 1958 in het blad Wij Televisiekijkers publiceerde, biedt daarvan een mooie illustratie. Renso H. van Bergen beschrijft deze kleine affaire in de Nederlandse omroepgeschiedenis.
English Crystal Palace Television Studios (july 1998). Between 1933 and 1936 the most extensive television complex in Europe was located beneath the main concourse at the Crystal Palace in London. The instigator was John Logie Baird and his company could claim with justification that no other organisation had the capability of providing from a single site live, high definition television broadcast transmitters, receivers, cathode ray tubes, microwave relay systems, photocells, magnetrons and telecline equipment. We are happy now to introduce what is probably the first serious appreciation of Baird's studios at Crystal Palace, certainly the most detailed yet. Ray Herbert has written it for us, so there is no need to say any more.
   
  Spring 1998
   
English Radio Heaven (june 1998). If heaven exists, no doubt there will be rock 'n' roll radio somewere up there between the clouds. And as sure as that, the music will be presented by deejays like Wolfman Jack, who died three years ago. In memory of his personality Hans Knot tells of the life and times of the man who — with his roars, cries and good humor — for many people gave voice and expression to rock 'n' roll radio.
Dutch Daydream Believer ... (juni 1998). Mensen kunnen zin en betekenis ontlenen aan popmuziek. Dat geldt ook voor het geloof. Bestaat er in die zin een relatie tussen geloof en popmuziek? Staan ze onverschillig naast elkaar? Of zijn het zelfs concurrenten? Over die vragen hielden de pastoraal medewerkers van de krijgsmacht op 18 februari 1997 een symposium in het in het Kontakt der Kontinenten te Soesterberg. Ger Tillekens was een van de inleiders. Hier vind je de volledige tekst van zijn verhaal.
Dutch Het gouden format van WCBS-FM (juni 1998). Op de drukke FM-band in New York valt een opvallend station te beluisteren: WCBS-FM 101.1. Het draait "golden oldies", op vaste tijden gepresenteerd door bekende deejays. De formule lijkt achterhaald, maar werkt nog steeds. Howard G.L. Rose vertelt over de achtergronden van dit station.
Dutch Strijdradio vanaf de barricade (juni 1998). Het is al weer bijna twintig jaar geleden, dat in Amsterdam de panden van de Grote Keyser werden gekraakt. Bij alle tumult dat zich daaromheen voltrok, speelde de radiozender De Vrije Keyser een belangrijke rol. Ter herinnering diepte de redactie uit de jaargang 1980 van het tijdschrift RadioVisie dit artikel op van de hand van Frans Schuurbiers.
Dutch Van REM naar TROS (juni 1998). Medio augustus 1964 startte de REM haar uitzendingen vanaf een platform in zee. Vier maanden later al werd aan de uitzendingen van dit commerciële televisiestation door de overheid een eind gemaakt. Dat resulteerde evenwel uiteindelijk in de erkenning van de commerciële omroep in Nederland. In het kort beschrijft Hans Knot deze woelige episode in de geschiedenis van de Nederlandse omroep.
Dutch FCC overweegt toelating micro-stations (mei 1998). In de strijd tussen de vrije micro-stations en de Federal Communication Commission in Amerika lijkt een compromis in de maak. Rene Burcksen beschrijft de laatste ontwikkelingen.
Dutch Gezichten van de popradio (mei 1998). Op donderdag 14 mei opende het Omroepmuseum in Hilversum haar wisseltentoonstelling over "Popmuziek 1960-1990. Beeld en geluid van de jongerencultuur". Bij die opening lieten zich veel bekende gezichten zien van de radio en de televisie uit die periode. Hans Knot gunt onze lezers een kijkje in zijn foto-album.
Dutch De invloed van de radio op de popmuziek (mei 1998). Herinneringen aan de popradio, opgehaald door Hans Knot en Arno Weltens naar aanleiding van de wisseltentoonstelling "Popmuziek 1960-1990, beeld en geluid van de jongerencultuur" die vanaf 15 mei 1998 in het Omroepmuseum valt te zien en te horen.
Dutch Enkele herinneringen aan Radio 227 (mei 1998). Eind augustus 1967 viel het doek voor de zeezender Radio 227. Hans Knot put uit de aantekeningen van Dick Weeda, deejay op het zendschip The Laissez Faire, om te laten zien hoe het er aan boord aan toe ging.
Dutch Het geluid van de Beatles (mei 1998). Een nieuw boek over de muziek van de Beatles door Ger Tillekens met de complete samenvatting in het Nederlands en het Engels hier in Soundscapes.
English The sound of the Beatles (may 1998). A new book on the music of the Beatles by Ger Tillekens, explaining the system behind their curious chord combinations and their harmoniously sounding melodies. For the moment the book is only available in the Dutch language, but this site compensates for this omission with an extensive English summary.
Dutch Pirates are good guys (april 1998). Aan de hand van de lotgevallen van het "micro-station" Kind Radio in San Marcos USA beschrijft Juan R. Paloma de overlevingsstrijd van de vrije lokale zenders tegenover de Federal Communication Commission.
   
Previous
  1998-2017 © Soundscapes