Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new |      
dossier

History of radio and television

 





  Collected essays on the history of radio and television
  Editor: Hans Knot
Previous
 
Dutch De Groninger hitparade (november 2016). In de eerste week van januari 1976 verscheen in Groningen een regionale hitlijst gebaseerd op de verkoopcijfers van de lokale platenhandel. Tot aan het eind van 1977, twee jaar lang dus, zou de lijst het volhouden. Hans Knot vertelt meer over dit regionale initiatief.
English Needle time, what's the point? (november 2016). One of the reasons behind the success of offshore radio stations in the 1960s — at least in Great Britain — is the restricted air time made available for recorded music by its producers. Derek Lamb here tells us more about the importance of 'needle time'.
Dutch De mislukte aanvraag van Concertzender Kriterion in 1961 (april 2016). Lokale radiostations gingen in ons land pas in 1984 van start. Toch waren er al eerder initiatieven in die richting. Zo ondertekende de rector-magnificus van de Universiteit van Amsterdam in 1961 een aanvraag voor een radiostation in de regio Amsterdam. Hans Knot vertelt er hier meer over.
Dutch De omslag van de jaren zestig (maart 2016). Een nieuwe televisieserie, met bijhorend boek, blikt terug op de woelige jaren zestig: een inventarisatie van wat er in de tijd allemaal veranderde in het dagelijks leven van jongeren en volwassenen. Hans Knot las het boek en haalt het onderste boven ...
Dutch Met het Oog op Morgen (februari 2016). Het is bijzonder te noemen als een programma, zeven dagen per week, veertig jaar lang onafgebroken op de radio te beluisteren valt. Dat feestelijke feit vierde het veelbeluisterde programma "Met het Oog op Morgen" op 4 januari 2016. Ter gelegenheid van deze mijlpaal blikken veertig (oud-)presentatoren op de geschiedenis van het programma terug in een fraai boekwerk. Hans Knot vertelt er meer over.
Dutch Hoe de radio de oorlog overleefde ... Deel 3: Geen nationale omroep, wel een wereldomroep (november 2015). "Hoe de radio de oorlog overleefde" is een driedelige serie van de VPRO over de Nederlandse radio buiten bezet gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afleveringen werden eind 1987 uitgezonden in "Het spoor terug", onderdeel van het geschiedenisprogramma OVT. De begeleidende teksten van de serie zijn geschreven door radio-icoon Arie Kleijwegt en hier bewerkt en aangevuld voor Soundscapes, met links naar de radioprogramma's. Onze speciale dank gaat uit naar de VPRO, in het bijzonder naar programmamaker Marnix Koolhaas. Samenstelling en bewerking: André van Os. Hier deel 3 over de gang van zaken na de Bevrijding.
Dutch Europa's eigen hitlijsten (september 2015). Europa heeft geen gedeelde cultuur, zo wordt weleens gezegd. En, wie naar de hitlijsten van de afzonderlijke landen kijkt, moest haast wel constateren dat de verschillen soms groter lijken dan de overeenkomsten. Toch zijn er momenten geweest waarop de Europese eenheid naar voren kwam in een heuse Europese hitlijst. Hans Knot diepte er een tweetal op uit de radiogeschiedenis.
Dutch Hoe de radio de oorlog overleefde ... Deel 2: Radio Herrijzend Nederland (september 2015). "Hoe de radio de oorlog overleefde" is de titel van een driedelige serie van de VPRO over de Nederlandse radio buiten bezet gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afleveringen werden eind 1987 uitgezonden in 'Het spoor terug', onderdeel van het geschiedenisprogramma OVT. De begeleidende teksten van de serie zijn geschreven door radio-icoon Arie Kleijwegt en voor deze site bewerkt. Samenstelling en bewerking: André van Os. Hier deel 2 over Radio Herrijzend Nederland.
Dutch Irritatie over reclame is van alle tijden (september 2015). Uit ergenis over de televisiereclame ontwikkelde "whiz-kid" Hans Richter in 1971 zijn "reclamewurger" — een apparaatje dat automatisch het geluid uitschakelde zodra de STER-reclame op de beeldbuis verscheen. Hij kreeg daarvoor nodige belangstelling van de pers. Hans Knot vertelt er meer over.
Dutch Opiniepeiling tegenover luisteronderzoek (september 2015). Op maandag 11 oktober 1965 werd de zender Hilversum III officieel geopend. De zender was bedoeld als een directe concurrent voor de populaire zeezenders, met name Radio Veronica. Hoe deelden die twee zenders een aantal jaren later de publieke belangstelling. Voor het antwoord op die vraag dook Hans Knot in twee oude onderzoeksrapporten.
Dutch Hoe de radio de oorlog overleefde ... Deel 1: Radio Oranje (september 2015). "Hoe de radio de oorlog overleefde" is de titel van een driedelige serie van de VPRO over de Nederlandse radio buiten bezet gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog. De afleveringen werden eind 1987 uitgezonden in 'Het spoor terug', onderdeel van het geschiedenisprogramma OVT. De begeleidende teksten van de serie zijn geschreven door radio-icoon Arie Kleijwegt en voor deze site bewerkt. Samenstelling en bewerking: André van Os. Hier deel 1 over Radio Oranje.
Dutch Prijzende woorden over VCR (september 2015). In 1971 kwam de videorecorder, afgekort VCR, op de Nederlandse markt. Het duurde even voor het apparaat was ingeburgerd. Hans Knot neemt ons mee terug in de tijd en vertelt er meer over.
Dutch De aarzelingen van een grootgrutter (september 2015). Al in 1952 opende Albert Heijn zijn eerste zelfbedieningswinkel. Minder snel reageerde het bedrijf op de introductie van het fenomeen vasn de televisiereclame in 1967. Pas zo'n vijf jaar later was er op de STER een spot van het bedrijf te zien. Ook daarna gaf het bedrijf voor haar advertenties lange tijd de voorkeur aan de lokale dagbladen. Hans Knot vertelt er meer over ...
Dutch Televisiereclame in soberheid (march 2015). Hoe irritant het soms ook mag zijn, aan televisiereclame zijn we inmiddels gewend geraakt. En, we weten niet beter dan dat de spots in kleur op het scherm worden gebracht. Dat was in het begin wel anders. Hans Knot neemt ons mee terug naar 1968, toen de reclame nog in zwart-wit werd uitgezonden.
Dutch Het begin van het moderne Nederland (march 2015). Halverwege de negentiende eeuw kwam in Nederland het kapitalisme letterlijk en figuurlijk op stoom. En, dat bracht tal van veranderingen met zich mee — ook op het vlak van de communicatie. Vanaf begin april laat de 13-delige televisieserie, getiteld "De IJzeren Eeuw" daarvan het nodige zien. De serie wordt aangevuld met een boek en een tentoonstelling. Hans Knot vertelt er hier meer over.
Dutch Het gevaar van misdaad op de televisie (december 2014). Angst voor massasuggestie, ook wel "hersenspoeling" genoemd, was een opvallend kenmerk van het Koude-Oorlogsdenken dat na de Tweede Wereldoorlog de westerse wereld beheerste. Naar aanleiding van de moord op John F. Kennedy, waarschuwde Jacob Maarten van Bemmelen in die zin nog in 1963 voor de gevaren van de televisie. Hans Knot blikt hier terug op de open brief van deze Leidse criminoloog.
Dutch Kleur op het scherm (oktober 2014). Vijftig jaar geleden, in oktober 1964, konden een beperkt aantal bevoorrechte Nederlanders voor het eerst televisie kijken in kleur. Drie jaar later werd het systeem officieus ingevoerd. Iedere Nederlander kon toen thuis de wereld in kleur op het scherm krijgen, tenminste voorzover hij of zij zich het dure toestel kon veroorloven. Hans Knot vertelt ons hier iets meer over die eerste uitzending in kleur.
Dutch "Even schuilen" (augustus 2014). Toen er nog geen televisie was, waren radio-hoorspelen bijzonder populair. Ook op dat front maakte de vooruitgang zich kenbaar. Op de avond van dinsdag 26 januari 1960 konden de Nederlandse radioluisteraars voor het eerst kennismaken met een hoorspel in stereo. Daar waren dan wel twee radio-ontvangers voor nodig. Hans Knot vertelt hier meer over deze gedenkwaardige uitzending.
Dutch Een radioverbinding met Tokio (augustus 2014). Vijftig jaar geleden vonden de Olympische Spelen in Tokio plaats. Ook toen was daarvoor alle aandacht op radio en televisie. Directe intercontinentale radioverbindingen waren toen echter nog iets buitengewoons. Hans Knot vertelt er ons hier meer over.
Dutch De kaping van kanaal 11 (april 2014). In 1957 lanceerde Oost-Duitsland een krachtige televisiezender op kanaal 11 en blies daarmee de West-Duitse zender op hetzelfde kanaal compleet uit de ether. De Deutsche Fernsehnfunk, zoals de omroep zich noemde werd, merkwaardig genoeg, hogelijk gewaardeerd door de kijkers, niet zozeer vanwege de communistische programma als wel vanwege het amusementsaanbod. Hans Knot vertelt hier meer over dit tweede West-Duitse net.
Dutch Twee generaties en hun muzikale voorkeuren (december 2013). Sportverslaggever Jeroen Wielaert heeft ook iets met muziek. Dat mag blijken uit zijn boek "My generation," waarin hij middels een aantal interviews met bekende Nederlanders de muzikale voorkeuren van twee generaties tegenover elkaar zet. Hans Knot las het voor ons door.
Dutch Ons kijkgedrag in 1987 (december 2013). Televisiekijkend Nederland is inmiddels gewend geraakt aan de keuze uit meer honderd kanalen. Maar, vijfentwintig jaar geleden zag het televisielandschap er compleet anders uit. Hans Knot voert ons terug in de tijd aan de hand van een kijkdichtheidsonderzzoek uit 1987.
English An offshore station against Hitler (april 2013). In 1938 the "Deutsche Freiheitspartei," a small political counter movement acting against Hitler, tried their luck with offshore radio, broadcasting their appeals for resistance to the population of Germany. The daring operation lasted only for just three months and a few days. Martin van der Ven here recollects the short history of the "Sender der Deutschen Freiheitspartei" and the people involved.
German Ein Seesender gegen Hitler (oktober 2012). Bekanntermaßen tauchten im vergangenen Jahrhundert zahlreiche Radioschiffe in den Nordseegewässern auf und strahlten mit ihren Rundfunksendern meistens Pop- und Rockmusik aus. Umso bemerkenswerter, dass der erste und einzige deutsche Seesender einem politischen Zweck diente — dem Widerstand gegen das Naziregime. Als Radiomacher fungierten im Exil lebende deutsche Journalisten, die bei ihrem mutigen, aber leider nur kurzlebigem Projekt von Niederländern, Briten und Franzosen unterstützt wurden. Martin van der Ven dreht das Rad der Geschichte noch einmal zurück ...
Dutch Uit of thuis? (april 2012). Tegen het einde van de jaren vijftig en aan het begin van de jaren zestig van de vorige eeuw publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek bij Uitgeverij W. de Haan, N.V. in Zeist enkele spaarzame onderzoeksrapporten die deels betrekking hadden op het gebied van de radio en de televisie. Zo verscheen in april 1960 het rapport Bezoek aan vermakelijkheidsinstellingen, nationaal en regionaal, een boekje van een luttele 36 pagina's. Het rapport stond onder redactie van de bekende statisticus en onderwijskundige Philip J. Idenburg, destijds directeur-generaal van het CBS. Hans Knot neemt een historische duik naar 1960.
Dutch Geen bal op de tv (januari 2012). "Er is geen bal op de tv," zong popgroep Doe Maar in 1982. Zo'n vijfentwinttig jaar eerder klopte dat letterlijk: voetbalwedstrijden — vooral de populaire interlands tussen de Oranje Leeuwen en de Rode Duivels — werden door de KNVB van het scherm geweerd. Hans Knot vertelt er meer over ...
Dutch De Bond van Vrije Radio Handelaren (januari 2012). De zeezender Radio Veronica was een initiatief van de zogeheten Bond van Vrije Radio Handelaren. Deze bond van "wilde handelaren" in radio's en televisies werd in 1959 opgericht. Het doel was echter niet allereerst om een commercieel radiostation in de lucht te krijgen. Doel was om tegenwicht te bieden aan de monopoliepositie van de producenten, leveranciers en officiële handelaren. Hans Knot dook in het Max Lewin Archief voor meer informatie over deze bond.
Dutch Radio Veronica en de AVRO Bode (januari 2012). De komst van Radio Veronica bezorgde de publieke omroepen de nodige kopzorgen. Een van de vragen was of zij de omroepgegevens ook in hun omroepbladen moesten opnemen. Vooral voor de AVRO met een ledenbestand dat nogal geporteerd was voor Radio Veronica, was dit een probleem. Hans Knot beschrijft hier de worsteling van het toenmalige AVRO-bestuur.
Dutch Een televisiezender in de lucht (januari 2012). Eind jaren zestig lanceerde Ronan O'Rahilly, de man achter de zeezender Radio Caroline, een plan voor een vliegende televisiezender. In het Hoge Noorden van Europa blijken dergelijke plannen al zo'n tien jaar eerder te zijn gemaakt. Hans Knot dook ervoor in zijn archief ...
Dutch De vroege commercial-makers (januari 2012). Reclamebureau De la Mar begon al vroeg met de productie van radioreclames. In 1963 werd daar zelfs een speciale afdeling voor opgericht. Hans Knot vertelt ons meer over deze vroege radio-commercials ...
Dutch Waar stond het woord "Capital Radio" voor? (december 2011). Zeezender Capital Radio was slechts korte tijd goed op de radio te beluisteren: van 1 tot 9 september 1970. Daarna volgende een periode van onregelmatige uitzendmomenten totdat het zendschip medio november 1970 op de kust liep. Toch valt er het nodige over het station te vertellen. Hans Knot dook in het Max Lewin Archief om te achterhalen wat de pers destijds over de opkomst en ondergang van het station te melden had.
English The legal battle against offshore radio and television (september 2011). In the early 1960's a consortium of publishers and captains of industry build an artificial island just outside the territorial waters of the Netherlands to provide the country with its first batch of commercial television. Breaking both with the non-commercial character as well as the lack of popular entertainment of public television, the station, aptly called 'TV-Noordzee", was an instant success. Hans Knot looks back at this watery episode in the history of Dutch television.
Dutch Onderwijstelevisie in Nederland: de eerste jaren (juni 2011). In 1963 deed de televisie haar intrede als leermiddel in het Nederlands onderwijs. In dat jaar begon de Stichting Nederlandse Onderwijsfilm haar eerste experimenten met dit nieuwe medium. Twee jaar later, met de oprichting van de NOT, werden de uitzendingen officieel. De organisatie was er aanvankelijk vooral op uit om de bezorgdheid en de mogelijke weerstand bij leraren weg te nemen.
Dutch Beelden bij de radiogeschiedenis (april 2011). De radio doet als medium een sterk beroep op de fantasie, schrijft Hans Knot in deze bespreking van het nieuwe boek van Hans Pars. Je moet je immers een beeld vormen van wat de stemmen je door de luidspreker vertellen. In het boek van Pars over de geschiedenis van de radio heeft de combinatie van tekst en beeld eenzelfde effect.
Dutch De omroepbijdrage en de Nederlandse volksaard (januari 2011). Zegeltjes plakken hoort, zo wordt wel gezegd, bij de Nederlandse volksaard. Tot in het begin van de jaren zestig deden Nederlanders dat ook voor het betalen van de omroepbijdrage. Maar niet omdat ze dat zelf zo graag deden. De reden lag eerst en vooral in het wantrouwen van de overheid in de betalingsbereidheid van de luisteraars. Dat wantrouwen werd uitgesproken in een onderzoek uit 1951. Uit zijn krantenarchief diepte Hans Knot een interview op met een van de rapporteurs, Willem Vogt.
Dutch RNI op de korte-golf (maart 2010). We schrijven 2010. Dit jaar is het veertig geleden dat Radio Northsea International vanaf de Noordzee haar programma's startte — reden voor Hans Knot om nog eens bij dit kleurrijke radiostation stil te staan, en dan met name bij de korte-golf-uitzendingen van deze zeezender. Zijn vertrekpunt is een tweetal brieven dat hij onlangs onder ogen kreeg. Het zijn brieven die A.J. Bierens destijds stuurde aan zijn collega-deejay Graham Gill.
Dutch Een muzikale dagkalender van de jaren zeventig (maart 2010). Popkenners Ton van Draanen en Tom Blomberg vertaalden de informatie op hun website naar een rijk geïllustreerd boek. Daarin kan de bijdrage van de jaren zeventig aan de popmuziek van dag tot dag worden gevolgd. Hans Knot nam het voor ons door.
Dutch Het platform van de Reclame Exploitatie Maatschappij (februari 2010). In de zomer van 1964 introduceerde de REM, voluit de Reclame Exploitatie Maatschappij, de commerciële televisie in Nederland. Om de wettelijke beperkingen te omzeilen, stonden de zenders van Radio en TV Noordzee opgesteld op een platform in de Noordzee, nog net binnen de internationale wateren. De uitzendingen duurden slechts enkele maanden, maar het platform zelf hield meer dan veertig jaar lang stand in de golven. Hans Knot neemt ons mee terug naar de tijden van de inbeslagname van de zendapparatuur en vertelt wat er nadien zoal met het platform gebeurde.
Dutch "Al die visite!" (februari 2010). De komst van de televisie in Nederland ging gepaard met de nodige aarzeling. Dat viel niet alleen te wijten aan de hoge kostprijs van een televisietoestel. Er heerstte ook een zekere beduchtheid voor het apparaat dat 'ver-zien' mogelijk maakte. In de pers werden de gevaren voor het alledaagse gezinsleven breed uitgemeten. Deskundigen spraken ouders daarbij nadrukkelijk aan als de hoeders van hun kwetsbare kinderen. Vanuit dat perspectief schetst Vincent Crone hier de introductie van de televisie in Nederland.
Dutch De herinneringen van een Britse disk-jockey in Duitsland (november 2009). Chris Howland trok ooit als Brits soldaat naar Duitsland en bleef daar als radio-deejay hangen. Wat hij allemaal meemaakte, heeft hij nu met veel gevoel voor humor onder de titel Yes, Sir! opgeschreven in zijn memoires. Thomas Völkner las het boek voor ons door.
Dutch De wedergeboorte van de Happy Station Show (september 2009). De Happy Station Show was ooit een baanbrekend amusementsprogramma van de Nederlandse Wereldomroep. Vanaf dit jaar valt het programma weer op de korte-golf te beluisteren, ditmaal gemaakt in Taiwan en uitgezonden op de frequenties van Radio Miami International. Thomas Völkner vertelt er hier meer over.
Dutch Reclameplaatjes (september 2009). Goedkope grammofoonplaatjes op 45-toerenformaat werden vanaf het begin van de jaren vijftig vaak gebruikt voor reclamedoeleinden. Dolf Hell en Frits Jonker maakten daar een kort maar, letterlijk en figuurlijk, luisterrijk overzicht van. Hans Knot las het boekwerkje voor ons door.
English Keith Skues renews his take on the history of offshore radio (september 2009). After fifteen years, Keith Skues has updated his massive history of offshore radio, expanding it to over 650 pages. Hans Knot here reappraises this insider's look into the world of offshore radio.
Dutch Thomas Riegler's geschiedenis van de radio en televisie in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk (september 2009). Onlangs voltooide Thomas Riegler het tweede deel van zijn geschiedenis van de radio en televisie in Duitsland, Zwitserland en Oostenrijk. Hans Knot las het boek geboeid door en doet daarvan hier verslag.
German Liebeserklärung ans Radio (juni 2009). John Osborne's neues Buch Radio Head wurde geboren aus einer Faszination für die traurigen und die guten Sachen im britischen Radio. Mit Bewunderung und Vergnügen las Thomas Völkner es für uns durch.
Dutch Het dagelijkse kwartiertje van Radio Oranje (mei 2009). Als je de bekende verhalen leest over de Tweede Wereldoorlog, denk je al snel dat de hele Nederlandse bevolking in die zware tijden de radio afstemde op Radio Oranje, het station dat de regering in ballingschap vanuit Londen bestierde. Die mythe is nu kundig doorgeprikt door de historicus Onno Sinke. Hans Knot las diens proefschrift en vat de belangrijkste conclusies samen.
Dutch Radio komt naar je toe (april 2009). Aan het eind van de jaren zestig kregen live-bands in het uitgaanscircuit steeds meer concurrentie van drive-in-shows. Achter de draaitafel werd de deejay zelf de ster van het gebeuren. Hans Knot vertelt ons hoe dat ooit allemaal begon.
Dutch Het oude gebouw van RTV Noord (maart 2009). In 1946 begon RTV Noord, toen nog de Regionale Omroep Noord geheten, uit te zenden vanuit het Prinsenhof in Groningen. Het gebouw had toen al een lange en eerbiedwaardige geschiedenis achter de rug. Inmiddels is de RTV Noord alweer een tijdje verhuisd. Van de verbouwing van het oude pand in de jaren zeventig kwamen onlangs zeldzame foto's boven water. Hans Knot licht een en ander nader toe.
Dutch De vroege dagen van de radiopioniers in Nederland (december 2008). In het boek Hallo Bandoeng gaat Hans Vles uitgebreid in op de mensen en de techniek die de Nederlandse radio van de grond tilden. Hans Knot bespreekt deze verrassende uitgave.
Dutch De onweerlegbare veronderstelling van de Kijkwijzer (oktober 2008). Heeft televisie negatieve invloeden op de kijkers? Over het antwoord op die vraag verschillen de deskundigen van meningen. Er is een groep van deskundigen, voornamelijk mediapsychologen, die doorgaans een bevestigend antwoord geeft en daarmee een gewillig oor vindt bij de beleidsmakers. Daartegenover staan de beoefenaren van de cultuurstudies die de vraag niet alleen negatief beantwoorden, maar zelfs onbelangrijk lijken te vinden. Dat verschil tussen de deskundigen leidt, zo betoogt Vincent Crone, tot een patstelling en daarmee blijft de vraag in feite onbeantwoord.
Dutch De passies van Frits Spits (oktober 2008). Radiopresentator Frits Spits overschreed dit jaar niet alleen de drempel van zestig levensjaren, maar schreef ook een boek over alles wat daar aan vooraf ging in zijn lange carrière bij radio en televisie. Hans Knot las het in één adem uit.
English Three laws for the world wide web (october 2008). The freedom of information must be kept as a basic human right independent of the technological evolution. This freedom needs rules and one proposal for such rules was made during the Erkrather Radiotag by Jan Sundermann in a radio interview for Radio Marabu on September 13, 2008. The full text is reprinted here as an op-ed.
Dutch Kennismaken en kennis maken met de schoolradio (augustus 2008). In de jaren vijftig betekenden de stemmen en geluiden die uit de Schoolradio kwamen, voor veel kinderen een eerste kennismaking met de bredere wereld om hen heen. In het verzuilde Nederland van die dagen droegen de programma's een sterk pedagogisch karakter, maar dat belette de jonge luisteraartjes niet om geboeid te luisteren. Hans Knot schetst hier de sfeer waarin dat gebeurde en vertelt ons meer over het fenomeen van de schoolradio.
Dutch Opsporing verzocht ... (juni 2007). Sinds 1976 wordt de televisiekijker 's avonds regelmatig geconfronteerd met politieberichten over vermiste personen, gewapende overvallen of moord. Maar, op de radio gebeurde dat al zo'n vijftig jaar eerder, zoals Arno Weltens hier laat zien, door een kleine zendgemachtigde: de Politie-Radio-Omroep.
Dutch Skip Voogd aan het woord (september 2006). Vorig jaar hield Cor Gout een lang interview met Skip Voogd, disk-jockey en muziekjournalist van het eerste uur. In het najaar van 2006 zal deze tekst bij Uitgeverij Aprilis in Zaltbommel verschijnen in Muziek in Zwart-Wit, een boek met gesprekken met de pioniers van de lichte muziek in Nederland.
Dutch Een gedegen handleiding radio- en televisiejournalistiek (juni 2005). In Broadcast news, writing, reporting and producing leert Ted White de lezer de fijne kneepjes van het vak van radio- en televisiejournalist. Dat beroep verandert snel en het boek is inmiddels alweer aan een vierde, gewijzigde druk toe. Hans Knot las het voor ons door.
English Exploitation films in the severe style (december 2004). In his Dead Trilogy, director George A. Romero revived the Zombies as a gruesome image, looking back at us from the mirror of our times. Here, Marco Maurizi analyses this image from an Adornian perspective.
Dutch De vijfde druk van de Hörzu Radio Guide (april 2004). De Hörzu Radio Guide is alweer toe aan zijn vijfde, herziene druk. Ook de editie 2004/'05 werd weer uitgebracht door Siebel Verlag en samengesteld door Gerd Klawitter en Wolf Siebel, in samenwerking met een aantal andere auteurs met kennis van zaken op het gebied van radio in Duitsland. Hans Knot biedt een overzicht van dit omvangrijke werkstuk.
Dutch Van "Kleutertje Luister" tot "De Zonnebloem" (april 2004). Toen de radio nog nieuw en de rolverdeling in de meeste gezinnen nog traditioneel was, waren er overdag veel speciale programma's te beluisteren, gericht op specifieke doelgroepen. Twee van die doelgroEepen waren de "zieke medemens" en het "kleine kind." De namen van sommige programma's, zoals "Kleutertje Luister" en "De Zonnebloem" zijn in het collectieve geheugen blijven hangen, terwijl andere intussen totaal zijn vergeten. Hans Knot maakt hier de herinnering aan een aantal van die programma's weer levend.
English Going digital? (march 2004). Only four years ago Internet provider AOL merged with Time Warner, thereby constituting a huge global media and entertainment group. The new company, however, did not live up to the expectations. Over the next years its debts went spiralling down to a depth of 30 billion dollar. In September 2003 the board of directors confirmed that the company would change its name back to Time Warner. At the time of the merger, Hans Durrer wrote this essay which we here reprint for its early doubts about the whole operation.
Dutch "This is your life" (december 2003). Eind jaren vijftig was op de Nederlandse televisie het programma "Dit is uw leven" te zien, een bewerking van het Amerikaanse "This is your life", dat ook in een Engelse variant uiterst populair was. Na meer dan duizend afleveringen berichtte de BBC onlangs definitief met het programma te stoppen. Hans Knot blikt terug op deze vroege vorm van emotietelevisie.
English The fight for free radio (october 2003). In 1967 the Free Radio Association organized a march from Trafalgar Square to Fleet Street. In 1970 the British offshore stations even were campaigning for the Tories to prevent the jamming of Radio Caroline and Radio Northsea International. In 1973 there was a huge demonstration in The Hague in favour of Radio Veronica. That's not all, as there were many more things going on in the fight for Free Radio. Looking back, Hans Knot here takes us on a march again, but now through memory lane.
Dutch Een nieuw schip voor Veronica (august 2003). In 1964 verhuisde de commerciële zeezender Radio Veronica al haar apparatuur naar een nieuw schip. Veel ruchtbaarheid werd er destijds aan deze operatie niet gegeven en dat gaf aanleiding tot de nodige geruchten. Hans Knot hield de berichtgeving in de pers nauwgezet bij en controleerde het een en ander in lange interviews met Bull Verweij.
Dutch De rafels van de kavels (juli 2003). Na een lange aanloop zijn de commerciële etherfrequenties intussen onder de gegadigden verdeeld. Lang niet iedereen is echter tevreden met het resultaat en er lopen al weer de nodige procedures bij de Rotterdamse rechter. Walter Dubateau vertelt er meer over.
Dutch Het Genootschap Radio Jingles en Tunes zet de Tros op CD (juli 2003). Het roemruchte Genootschap Radio Jingles en Tunes heeft al heel wat oude jingles van de vergetelheid gered door ze zorgzaam op CD over te zetten. Onlangs ontfermde het gezelschap zich zo over de jingle-pakketten die de TROS in 1979 en 1981 bij het Amerikaanse TM aanschafte. Hans Knot luisterde met plezier naar het resultaat.
Dutch De Gwin-box: vijftien uur luisterplezier (juli 2003). Bij popradio horen jingles. Ieder station moest en moet sterke jingles hebben om zijn naam en programma's herkenbaar te maken. Daaraan leverde het Amerikaanse Gwin-sound van Tom Gwin een forse bijdrage. De jinglepakketten van dit bedrijf zijn nu verzameld op een twaalfdelige CD-box. Jelle Boonstra luisterde er voor ons naar.
English Sixty years of AFN in Europe (may 2003). Next July the American Forces Network will celebrate its 60th anniversary. Anticipating this occasion, AFN-experts Ingo Paternoster and John Proven compiled a double-cd set with a wide range of sound fragments, covering the whole lifespan of the station, or rather the stations, up until now. Hans Knot listened through all of it and now shares his opinions and memories with us.
Dutch Zestig jaar American Forces Network (mei 2003). In juli van dit jaar bestaat het American Forces Network zestig jaar. Voor die gelegenheid stelde AFN-kenner Ingo Paternoster samen met John Proven een dubbel-cd samen met een keur van opnames die hij in de loop van de tijd verzamelde. Hans Knot luisterde er voor ons naar.
Dutch Een deejaytafel voor Hilversum 3 (mei 2003). Op 11 oktober 1965 begonnen de uitzendingen van Hilversum 3, het door de publieke omroepen geleide station dat een tegenwicht moest bieden aan de populaire zeezenders. Het station had een moeizame start. Toch ontwikkelde het station zich in de loop der jaren steeds meer tot echte popradio. Een belangrijke wending kwam in september 1971 met de installatie van een heuse deejaytafel. Aan die gebeurtenis haalt Hans Knot hier een herinnering op.
English The morning mayor of New York (april 2003). On March 19th, 2003 Harry Harrison bid farewell to his massive audience in New York, where he was on air for over four decades. In those years Harrison worked for three of the greatest radio stations of this city: WMCA, WABC and WCBS. Hans Knot looks back on the long radio career of New York's morning mayor.
Dutch De ochtendburgemeester van New York (maart 2003). Onlangs nam Harry Harrison, na een periode van liefst 44 jaar radio-maken, afscheid van zijn omvangrijke luisterpubliek in New York en omgeving. Harrison is een van de weinige toppers binnen de New Yorkse radiowereld die blijvend in de miljoenenstad heeft gewerkt, en dan nog wel bij stations als WMCA, WABC en WCBS. Hans Knot kijkt terug op de lange carrière van New York's Morning Mayor.
English The day I attended the funeral of Don Pierson (march 2003). Some time ago we published an interview with Tom Danaher by François Lhote. Telling about his involvement in the offshore radio stations Wonderful Radio London, Swinging Radio England and Britain Radio, Danaher made some personal remarks about Don Pierson. John England, another close friend and collaborator of Pierson, was quite upset by it. Commenting on the interview, he here relates his side of the story.
English Ecce robot (february 2003). In 1972 Go Nagai developed his anime Mazinger Z. The series was soon televised and aired in Japan and many other countries, starting the super-robot trend that dominated anime television for over a decade. Taking an Adornian perspective, Marco Maurizi here tries to explain the worldwide fascination for Nagai's robot and its deranged universe.
Dutch De band tussen de Beatles en Rob Out (februari 2003). Terug in de tijd, zo luidt de titel van een nieuwe serie in Soundscapes met korte herinneringen aan de muziek en de media uit een specifiek jaar. In de eerste aflevering vertelt Hans Knot, hoe Rob Out in 1965 Oostenrijk bezocht om daar de opnames van de Beatles-film Help! bij te wonen.
English The ill-fated story of WRLI and WWCR (january 2003). In 1984 and again in 1990 a group of people tried to revive the famous offshore radio station Wonderful Radio London. However, both these attempts failed. John England, who was involved from the start, describes the complicated and ill-fated story of WRLI and WWCR, which proves to be closely connected with the history of Allan Weiner's short-lived American offshore station Radio New York International.
Dutch Radio Mi Amigo op de Kanarische Eilanden (januari 2003). Vanaf 1999 is op de Kanarische Eilanden een radiostation in de lucht dat trots de naam voert van de voormalige zeezender Radio Mi Amigo. Die naamsovereenkomst berust niet op toeval. De eigenaar, Kord Lemkau, vertelde aan Hans Knot hoe een en ander precies in elkaar zit.
Dutch Eindeloze hits (januari 2003). In de jaren veertig en vijftig gaven Amerikaanse deejays de eerste aanzet voor het topveertig-formaat op de radio. Hun voorbeeld vond onder meer navolging onder de deejays van de zeezenders, die ons land met deze manier van radiomaken bekend maakten. Ben Fong-Torres schreef er een lijvig boek over, dat hier uitgebreid door Hans Knot wordt besproken.
Dutch De Duitse televisie jubileert (januari 2003). Op 25 december 2002 vierde de Duitse televisie officieel haar vijftigjarig jubileum. De eerste Kerstdag van 1952 gaat daarmee door als de datum, waarop de Duitsers voor het eerst bewegende plaatjes op hun beeldscherm konden bewonderen. Dat is relatief laat en helemaal kloppen doet het niet. Op televisiegebied liep Duitsland, historisch bezien, juist voorop. Hans Knot haalt de Duitse televisiegeschiedenis daarom nog eens op.
Dutch "Veilen was beter geweest." (december 2002). Op 17, 18 en 19 december 2002 debatteerde de Tweede Kamer weer over de verdeling van de commerciële etherfrequenties. Tot een echt besluit kwam het niet, want een meerderheid ging akkoord met de instelling van een onafhankelijke commissie, die in februari 2003 een toetsplan openbaar moet maken. Walter Dubateau rekent hier de consequenties door.
English Hancock's Half Hour (december 2002). Tony Hancock's Half Hour (1954-1959) was one of the most popular programmes ever to be aired by the BBC Light Programme. Geoff Baldwin here looks back at the life and work of Anthony Aloysius St. John Hancock and his associates like Sid James, Bill Kerr, Kenneth Williams, Hattie Jacques and Hugh Lloyd.
Dutch Vijf jaar Lievelingen op Radio Mi Amigo (december 2002). Samen met Theo van Halsema, Henk Schellevis, Henk Snoey en Jan Fré Vos maakte Hans Knot een overzicht van de 242 Mi Amigo Lievelingen, die van 9 maart 1974 tot en met 14 oktober 1978 via Radio Mi Amigo de ether in gingen, plus nog eens 9 van na die tijd die wel stonden gepland maar nooit werden uitgezonden.
Dutch Op weg naar het einde (november 2002). Inmiddels heeft Hans Knot het vierde deel gereed van zijn kroniek over Radio Mi Amigo, waarin ditmaal het jaar 1978 centraal staat. Net als bij de vorige delen verschaft hij ons hier alvast een vooruitblik. In het derde deel viel te lezen, hoe de Vlaming Ton Schipper werd binnengehaald om het station te versterken. Bij die gebeurtenis pakt Hans Knot nu de draad weer op.
Dutch De beslissing is weer aan de rechter (september 2002). Bestuursrechter Simons van de rechtbank in Rotterdam mag op 11 oktober van dit jaar bepalen hoe de commerciële radiofrequenties moeten worden verdeeld. Wordt het een veiling of een beauty contest? Walter Dubateau bespreekt de laatste ontwikkelingen en weegt de argumenten van het Kabinet Balkenende.
Dutch Een omroep voor actieve vijftig-plussers? (september 2002). Eerder al trachtte de Senioren Omroep Nederland (SON) een plaatsje in de ether te verwerven. Nu is er MAX die hetzelfde probeert, zij het met een relatief jongere doelgroep voor ogen: de actieve vijftig-plusser.
Dutch Europa 1 op lange golf in Sachsen-Anhalt (juli 2002). De lange golf staat weer volop in de belangstelling. Op het Eiland Man zijn de voorbereidingen voor een nieuwe zender in volle gang en in het Duitse Sachsen-Anhalt is onlangs een licentie verleent aan "Europa 1". Hans Knot geeft een kort signalement van deze Franse inbreng in het Duitse radiolandschap.
Dutch Terugdenkend aan Radio Luxembourg (mei 2002). Op het lange artikel dat Hans Knot eerder schreef over de Nederlandstalige afdeling van Radio Luxembourg in de vroege jaren zestig, reageerden tal van lezers. Hier volgen de reacties van Bert Bossink, Alfred Kleijn, Piet Muys, Dick Offringa en Weia Reinboud.
Dutch Radio Luxembourg in beeld (mei 2002). Voor veel Nederlanders bood Radio Luxembourg, het station dat vanaf 1932 via de lange golf haar uitzendingen vanuit het Groot-Hertogdom begon, de eerste kennismaking met de oorspronkelijke Amerikaanse populaire muziek. Vanaf eind 1953 was het vooral de Nederlandstalige afdeling van dit station, die de trends in de populaire muziek aangaf. Deze reeks pagina's laat in ruim honderd foto's en afbeeldingen zien hoe de gebouwen, de apparatuur en de mensen eruit zagen die samen deze afdeling vormden.
Dutch Vertaald en bewerkt (mei 2002). In een nieuw verschenen overzicht zette Vic van Reijt honderd popsongs op een rijtje die ooit in het Nederlands werden vertaald en op single uitgebracht. Bij elke song geeft hij de teksten van de Nederlandstalige bewerkingen en de nodige achtergrondinformatie. Al lezend in het boek liet Hans Knot zich meevoeren door zijn herinneringen.
English Television violence is fully harmless (april 2002). In March 2002 five American researchers presented the outcome of their long-term research project in Science magazine. Now at last there is definite scientific proof of a relationship between viewing television and aggressive behavior for adolescents, so they claimed. Reconstructing their data, Ger Tillekens argues that their results are based on a statistical fraud.
English The Networked Digital Home (april 2002). Much has been written on the convergence of computer, communications and consumer electronics in the home of the near future. What is not certain is how this infrastructure will be enabled in what is set to become a lucrative market for consumer electronics companies. David Baillie and Kenroy Francis investigate the issues.
Dutch De regels van een schoonheidswedstrijd (april 2002). In verband met de uitgifte van frequenties voor de commerciële radio-omroep wordt op woensdag 10 april 2002 een hoorzitting gehouden op het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Potentiële gegadigden voor de vergelijkende toets krijgen daar de gelegenheid om hun visie te geven op de criteria die bij de beauty-contest zullen worden gehanteerd. Walter Dubateau bekeek alvast de conceptregeling die daarvoor werd opgesteld.
English The potential of the return path (march 2002). In the UK Sky Digital is making a success of interactive television with its digibox which incorporates a phoneline connection for a return path. Elaborating on this example Robert Henderson explains why launching an interactive service on a platform without a such a return path strategy doesn't make business sense.
Dutch De Hörzu Radio Guide voor 2002/'03 (maart 2002). Onlangs verscheen de vierde editie van de Hörzu Radio Guide, een kloek Duits naslagwerk over alles wat met radio te maken heeft. Hans Knot keek met een keurend oog de pagina's door.
Dutch De open sollicitatie van Bert Bakker (februari 2002). De veiling van de commerciële radiofrequenties is — althans voorlopig — van de baan. Toch zijn de commerciële radiostations nog steeds niet tevreden. Binnen de Kamercommissie verdedigde Bert Bakker hun kritiek op de frequentieverdeling. Solliciteert de D66-er soms naar een functie bij het Murdoch-concern, zo vraagt Walter Dubateau zich hier af.
Dutch Mag de rechter straks beslissen? (februari 2002). Op vrijdag 1 februari 2002 besloot het Kabinet opnieuw om de verdeling van de etherfrequenties voor de commerciële radio uit te stellen. Voorlopig worden de bestaande vergunningen nog eens tot 1 september 2003 verlengd. Wettelijk gezien zitten er aan deze regeling, zoals Walter Dubateau hier betoogt, de nodige haken en ogen.
Dutch De vijfde opstart van Radio Caroline (januari 2002). De vijfde en meest recente poging om Radio Caroline nieuw leven in te blazen, vond plaats op zaterdag 26 januari 2002. Vanaf die dag is Radio Caroline via de kabel te ontvangen in de huiskamers van Noord- en Oost-Nederland. De opening werd feestelijk gevierd op het party-schip Regina Andrea in Harlingen. Hans Knot was er bij en vertelt wie er nog meer waren.
Dutch De ommezwaai van Monique de Vries en Rick van der Ploeg (januari 2002). De Rotterdamse rechtbankpresident oordeelde in december 2001 dat er nu lang genoeg was gewacht. In januari 2002 zou er een duidelijk plan op tafel moeten liggen voor de verdeling van de frequenties voor de commerciële radio. Dat plan kwam er ook, in de vorm van een nieuw voorstel van Rick van der Ploeg en Monique de Vries aan de regering om de huidige machtigingen nog eens te verlengen voor een periode van twee jaar. Walter Dubateau gaat in op de achtergronden van deze politieke ommezwaai.
Dutch Wie is wie en wat is wat in radioland? (januari 2002). Nieuw op de markt zijn drie nieuwe overzichtswerken die, zo zegt Hans Knot in deze bespreking, zeker niet mogen ontbreken in de kast van de echte radiokenner: Who's Who in British Radio van Dawn Rusling en Paul Rusling; het WWW-Adressbuch Radio+TV im Internet van Anita Pospiechil; en Sender & Frequenzen 2002 van Michael Schmitz en Wolf Siebel.
Dutch Het einde van Delta Radio (januari 2002). Vorig jaar had voor de Zeeuwse kust een imposante installatie moeten verrijzen voor een lange-golf-zender. Delta Radio, zoals het station zou gaan heten, is nu echter definitief van de baan. Walter Dubateau vertelt het verhaal van een dure mislukking.
Dutch Radio Mi Amigo onder spanning (december 2001). Hans Knot blikt weer eens terug op een jaar uit de geschiedenis van Radio Mi Amigo en haalt een aantal gebeurtenissen op die plaatsvonden op en rond het zendschip MV Mi Amigo en in het Spaanse Playa de Aro. Dit keer is het de beurt aan het jaar 1977.
Dutch Songteksten voor de jeugd van toen (december 2001). Co de Kloet en Leo Boudewijns doken in het verleden van de Nederlandse hitradio en stelden een boek samen met de teksten van liedjes die in de jaren zestig te horen waren in het radioprogramma Tijd voor Teenagers. Hans Knot las het voor ons en liet zich door de teksten voor eventjes terugvoeren in de tijd.
Dutch Licht op groen voor Isle of Man International Broadcasting (december 2001). In mei 2000 schreven we dat de plannen voor een langegolf-radiostation op het Eiland Man weer waren uitgesteld. Nu, anderhalf jaar later, ziet de toekomst er beter uit. De zender, zo belooft de organisatie, komt te staan op een platform niet ver van de vroegere ankerplaats van Radio Caroline North.
Dutch Gekke hobbyisten op een dak (november 2001). Op 27 augustus 1920 viel in Argentinië voor het eerst een radio-uitzending te horen, een opmerkelijk initiatief van Enrique Telémaco Susini en zijn vrienden. Rubén Guillermo Margenet blikt terug op wat een van de eerste radiostations ter wereld moet zijn geweest.
Dutch De radio als politiek strijdmiddel (november 2001). In de strijd tussen politieke systemen is de propagandaradio een veelgebruikt wapen, ook nu weer in Afghanistan. Maar wat is propagandaradio eigenlijk? Vanuit die vraag beschrijft Hans Knot hier de geschiedenis en werkwijze van onder meer de Nazi Radio, Radio Moskou, Radio Peking, Radio Tirana, de Voice of America, Radio Free Europe, Radio Liberty en de BBC World Service.
Dutch Televisie op de kabel en reclame op de televisie (oktober 2001). In 1963 begint de Nederlandse PTT een proef met de zogeheten draadtelevisie in de Haagse wijk Bezuidenhout. Een jaar later vangen vanaf het REM-eiland ook de uitzendingen aan van de Reclame Exploitatie Maatschappij. Hans Knot beschrijft de discussies die in dat jaar in de politiek en de pers op gang kwamen over de toekomst van de kabeltelevisie en de mogelijkheden van commerciële televisie.
Dutch Een kwestie van prioriteiten (oktober 2001). Karel Prior is een van de bekende figuren uit de na-oorlogse jaren van de Nederlandse radio. Daarnaast was hij als producer verantwoordelijk voor tal van succesvolle programma's op de radio en de televisie. In dit artikel blikt Hans Knot terug op een aantal opmerkelijke gebeurtenissen uit zijn leven.
Dutch Het Rapport Andriessen op een andere manier belicht (september 2001). De radiofrequenties voor de commerciële radio kunnen heel goed verdeeld worden door middel van een vergelijkende toets. Dat was de uitkomst van een onderzoek onder leiding van oud-minister Andriessen, dat in opdracht van de landelijke (VCR) en regionale (NLCR) commerciële radiostations werd uitgevoerd en eind augustus het licht zag. Walter Dubateau las het rapport kritisch door en komt tot een andere conclusie.
Dutch Radio Luxembourg, de Nederlandstalige Afdeling (1960-1962) (september 2001). In het midden van de vorige eeuw waren de Nederlandstalige uitzendingen van Radio Luxembourg buitengewoon populair in ons land. In dit lange artikel blikt Hans Knot terug op het wel en wee van de Nederlandstalige afdeling van het commerciële station in de jaren tussen 1960 en 1962.
Dutch Amerikaanse radio in Engeland (augustus 2001). Tijdens de Tweede Wereldoorlog konden de Amerikaanse soldaten in Engeland luisteren naar hun eigen station: de American Forces Network. Patrick Morley schreef een mooi boek over deze belangrijke episode uit de geschiedenis van de radio in Engeland. Hans Knot las het voor ons en geeft hier zijn oordeel: kopen en lezen.
Dutch De val van de "Greaseman" (augustus 2001). De laatste vijftien jaar heeft de Amerikaanse radioluisteraar leren leven met een opvallende type deejay: de shock-jock. Een van hen was Doug Tracht, die enkele jaren terug uiteindelijk te ver ging en toen naar ander werk moest omzien. Nu probeert hij in de radiowereld terug te keren. Hans Knot stelt de vraag wie daar nog op "The Greaseman", zoals de radionaam van Tracht luidde, zit te wachten.
Dutch Dagboek etherveiling (5) (juli 2001). Op woensdag 4 juli debatteert de Tweede Kamer over het meest recente voorstel van de staatssecretarissen Monique de Vries en Rick van der Ploeg over de etherveiling. Er moet dan haast wel een beslissing vallen, want over niet al te lange tijd gaat de Kamer op reces. Stijn Brulez en Walter Dubateau doen verslag van de voorlopige eindfase van de veiling-soap in deel vijf van hun dagboek.
Dutch Dagboek etherveiling (4) (juni 2001). Politiek Den Haag heeft zich, zo blijkt, in lastig vaarwater begeven door af te zien van de veiling van de etherfrequenties voor de commerciële radiostations. De partijen schommelden in de maand juni haast per dag heen en weer tussen afzien of doorgaan met het plan van de Commissie-Bouw. Stijn Brulez en Walter Dubateau volgden de manoeuvres in deze woelige periode in het vierde deel van hun dagboek.
English Radio 2 goes to number one! (june 2001). Though it's offering pretty mediocre and uninspiring stuff, BBC Radio 2 has overtaken sister station Radio 1 to become the most popular station in the U.K. It's not difficult, Geoff Baldwin says, to explain this turnaround in fortunes for the "Old Light Programme".
English Radio wars (june 2001). You can throw your radio receiver into the dustbin. The mobile phone will take its place, so radio indie "Somethin' Else", the "first entertainment network designed specifically for WAP enabled phones" claims. Geoff Baldwin explores the frontlines of a new radio war.
Dutch Walk out of this room ... (juni 2001). Het valt niet altijd mee om wakker te moeten worden, zelfs niet met de wekkerradio op Radio 2. Nog vervelender is het als de presentator je om de een of andere reden irriteert. Zo ergerde Hans Knot zich mateloos aan Bo van der Meulen, de presentator van VARA's Ontbijt-Radio. Hier vertelt hij waarom ...
Dutch Dagboek etherveiling (3) (mei 2001). Nozema en Broadcast Partners geven aan nauwer te gaan samenwerken. Kink FM roert zich. En de onzekerheid over de verdeling van de etherfrequenties neemt toe. Het Kabinet laat weten dat de etherfrequenties nu toch onder de veilingshamer gaan. Stijn Brulez en Walter Dubateau beschrijven in dit derde deel van hun dagboek deze feiten en geruchten van de maand mei.
Dutch "Het is een zogenaamde wilde zender ..." (mei 2001). Ergens in september 1932 begonnen de uitzendingen van Radio Luxembourg, voor veel Europeanen de eerste kennismaking met de combinatie van commercie en populaire muziek. Hoe werd er op de onderneming gereageerd? Voor het antwoord op die vraag neemt Hans Knot ons mee terug naar de roerige jaren dertig.
English The confusion over the format (may 2001). From 1973 on commercial radio came on the air in Britain, first on a small scale. At the start almost every single station had its own different format. Thirty years later, the situation has changed. Each city or township now has its own local commercial radio station or low power station, but the earlier differentiation in formats seems to have vanished. Geoff J. Baldwin offers his impressions on the British radio situation.
Dutch Dagboek etherveiling (2) (april 2001). De maand april leverde weinig nieuws op over de veiling van de FM-etherfrequenties. In hun dagboek gebruiken Stijn Brulez en Walter Dubateau deze windstilte om Marja Wagenaar nog eens aan de tand te voelen over haar opmerkelijke ommezwaai. Verder kwam Business Nieuws Radio deze maand onder vuur te liggen en lanceert de Vereniging voor Commerciële Radiostations (VCR) het plan voor een vergelijkende toets.
English The Napster episode (april 2001). In January 2001 some three billion song copies found their way through the peer-to-peer network of Napster. It was a final spurt, as the system had to stop the distribution of commercial recordings on charges of copyright infringement. It is not the first time the recording industry has confronted new media. Consequently, Timothy J. Dowd argues, past episodes provide a purchase on the Napster episode and its possible resolution.
Dutch De winst van de reclame (april 2001). Met de komst van de commerciële televisie drong de populaire cultuur door tot het beeldscherm. In Nederland duurde dat bijzonder lang. Aan de overkant van het Kanaal was men er daarentegen juist vroeg bij. Al in 1954 maakte de Television Act daar commerciële televisie mogelijk. In dit essay laat Hans Knot zien hoe de zaken er voorstonden in het Groot-Brittannië van de beginjaren zestig.
Dutch Protesten en problemen over FM-etherfrequenties (maart 2001). Op vrijdag 23 maart bracht de Commissie-Bouw haar voorstel uit voor de verdeling van de etherfrequenties. Staatssecretaris Monique de Vries stuurde het meteen door naar de Tweede Kamer, maar met een begeleidend schrijven. Daarin stond dat alsnog op het oorspronkelijke kabinetsvoorstel, een veiling, zal worden teruggevallen als het kabinet bij de verdere uitwerking op onoverkomelijke problemen stuit. De kans daarop is, zo laat Walter Dubateau hier zien, niet denkbeeldig.
Dutch Advies Commissie Commerciële Radiofrequenties (maart 2001). De volledige tekst van het Advies Commissie Commerciële Radiofrequenties, dat op vrijdag 23 maart 2001 werd uitbracht door de Commissie-Bouw aan staatssecretaris Monique de Vries van Verkeer en Waterstaat.
Dutch Rechtszaken, ruilpartijen en restfrequenties (maart 2001). Er is op het ogenblik veel te doen over de veiling van de FM-etherfrequenties voor de commerciële radio. Gaat het door of komt er een andere oplossing voor de toegenomen ruimte in de FM-band? In de discussie daarover vliegen termen en begrippen over tafel als zero-base, TNO-onderzoek, VCR, ITU-normen, NSFN en noem maar op. Waar gaat het over? Onno Sixma zet de zaken voor ons op een rijtje.
Dutch Dagboek etherveiling (1) (maart 2001). Op 2 februari 2001 verschafte de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, Monique de Vries, nadere informatie aan de Tweede Kamer over de voorgenomen veiling van de etherfrequenties voor de commerciële radio. Na acties van de betrokken stations schrok een kamermeerderheid echter terug voor de consequenties. In dit dagboek volgen Stijn Brulez en Walter Dubateau de verdere ontwikkelingen tot eind maart 2001.
Dutch Vlaamse incompetentie of moedwil? (maart 2001). De komst van landelijke commerciële radiostations in Vlaanderen wordt door de politiek gefrustreerd, aldus Eric Hofman, die ooit een van de smaakmakers was van het legendarische Radio Maeva. Hij lucht hier onomwonden zijn hart over de middelmaat van de Vlaamse radio.
Dutch De stem van het volk? (februari 2001). Dit jaar zouden de frequenties voor de commerciele radio worden geveild. Na acties van de betrokken stations deinst een kamermeerderheid nu echter terug voor de consequenties. Maar, hoe geldig is het argument eigenlijk dat de stations zelf hebben ge nvesteerd in de naamsbekendheid van hun frequenties? Walter Dubateau heeft zo zijn twijfels.
Dutch De Cubaanse televisierevolutie (januari 2001). In tegenstelling tot wat veel mensen denken, beschikte Cuba al de jaren vijftig, en nog voor de Cubaanse revolutie, over een uitgebreid en voor die tijd modern net van commerciële televisie. Hans Knot vertelt er hier meer over.
Dutch Caroline versus Caroline (januari 2001). Kan Radio Caroline terugkeren? Volgens sommigen hoort daar het oorsponkelijke zendschip bij en wel in internationale wateren. Anderen vinden dat het net zo goed mogelijk is via de satelliet en het Internet. In deze briefwisseling kruizen "anorak" Paul de Haan en Sietse Brouwer van Caroline NL de degens over deze controverse.
Dutch "Het was gewoon een groot avontuur" (januari 2001). Wat waren de eigenschappen waarmee je het in de jaren zestig kon maken als deejay op een zendschip? In ieder geval moest je een radio-freak zijn en avontuurlijk ingesteld. Een beetje branie en bluf waren ook niet weg. Die eigenschappen had Chris Denning, die zijn sporen als deejay verdiende bij Radio London, zeker. In de jaren tachtig sprak Brian Long met Denning over de route die hem aan boord bracht van de MV Galaxy. Voor ons tijdschrift schreef hij het interview opnieuw uit.
Dutch Big Brother als pure televisie (december 2000). In september 1999 startte het spraakmakende programma "Big Brother" van Veronica. Onder het permanente oog van camera's werd een aantal mensen langdurig ge soleerd in een wooncabine. Wie het langste bleef kreeg de prijs van 250 duizend gulden. Televisiecritici klaagden over het ontbreken van plot en moraal. Met argumenten onderbouwt Reinder Rustema hier een tegenovergestelde visie. "Big Brother" is televisie, zoals televisie moet zijn: pure televisie.
Dutch "Iedere dag is meegenomen" (december 2000). Eerder beschreef Hans Knot in dit tijdschrift de illegale doorstart van Radio Mi Amigo. Ook in dit essay gaat hij weer precies 25 jaar terug in de historie van deze zeezender. En weer is het een voorproefje van een aantal hoofdstukken uit zijn persoonlijke dagboek vol met herinneringen aan Radio Mi Amigo. Hier vertelt hij wat er om en rond Radio Mi Amigo plaatsvond in de dagen tussen 1 december 1975 en 31 januari 1976.
Dutch De toverspiegel van de televisie (december 2000). De Toverspiegel: zo luidde de titel van een van de programma's die op 2 oktober 1951 op de Nederlandse televisie werden uitgezonden. Het was een bijzondere uitzending, want het was de eerste keer dat Nederland — nog experimenteel — kon kennismaken met de toverspiegel die televisie heette. Hans Knot dook in de archieven en neemt ons mee terug naar de dag waarop hij zelf precies twee jaar en één maand oud was.
Dutch Radio door een draadje (november 2000). Het allereerste Nederlandse luisteronderzoek vond kort na de Tweede Wereldoorlog plaats en betrof de draadomroep. Daarover schreef Hans Knot eerder in dit tijdschrift. Deze keer gaat hij dieper in op deze vorm van radiodistributie die in ons land een lange en rijke traditie heeft. Het begon allemaal in 1924, toen Adrianus Baulig in Koog aan de Zaan een netwerk opzette voor de distributie van radiosignalen van derden via draad. En, als het aan de huidige kabelmaatschappijen ligt is de geschiedenis van radio door een "draadje" nog lang niet afgelopen.
Dutch Waarom Nederland een seniorenomroep nodig heeft ... (november 2000). Op zaterdag 2 december 2000 gaat de Senioren Omroep Nederland de lucht in. De zender kan beluisterd worden in de ether op 106.1 MHz en op de kabel op 103.3 MHz, zij het nog slechts in het gebied van "Groot" Amsterdam. De organisatie heeft echter verdergaande plannen en hoopt in de toekomst tot een landelijke omroep uit te groeien. Joop K. Abbes zet hier de argumenten voor een seniorenomroep op een rijtje.
Dutch Montages, mixes en meligheid (oktober 2000). Op 7 oktober 2000 werd de eerste aflevering uitgezonden van een nieuwe serie Dik Voormekaar Shows, het programma waarmee Ferry de Groot en André van Duin al in de jaren zeventig en tachtig faam verwierven als creatieve radiomakers. Nu wagen ze het er weer op met hun vertrouwde combinatie van montages, mixes en meligheid. Jelle Boonstra schreef voor ons een achtergrondreportage.
English Pictures and documents of Radio London (1964-1967) (september 2000). The British offshore station Radio London — on air from 23rd December 1964 till 14th August 1967 — became famous with its carefully packaged programmes named after its deejays like Mike Lennox, Tony Windsor, Ed Stewart, Kenny Everett, Tony Blackburn and Norman St. John. In our series Rare pictures from radio's past Gerry Bishop, Hans Knot and John S. Platt show some pictures and documents of the station's history.
Dutch Een tocht door de omroepgeschiedenis van de VS (september 2000). In het centrum van Chicago staat het Chicago Cultural Centre. In dit gebouw valt een bijzondere collectie te bewonderen over de geschiedenis van de Amerikaanse radio en televisie: het Museum of Broadcast Communications (MBC). Thomas Völkner verzorgt een korte rondleiding.
Dutch Tokio 1964 in beeld (augustus 2000). In 1964 kwam de berichtgeving over de Olympische spelen uit het verre Japan. Er moest het nodige werk worden verzet om de beelden — via tal van omwegen — op de Nederlandse televisie te krijgen. Maar het lukte. Elke dag viel er een kleine twee uur lang te genieten van de Olympische Spelen: een uur op Nederland 1 en een uur op het nieuwe Nederland 2. Hans Knot vertelt erover.
English Caroline Supporters Day in Leeuwarden (august 2000). On Saturday August 19th the Caroline Day for the Dutch listeners was organised on board the MV Norderney, the former transmission vessel of Radio Veronica, harboured in Leeuwarden in the North of the Netherlands. For one day Caroline was back on the air again on powerfull radio. On this day the British Caroline organization, broadcasting on a daily base on the Astra 1C satelite, officially opened Caroline's new webcast. Hans Knot tells more about this day and Caroline's plans for the near future.
English Rocking the vote (august 2000). While Al Gore and George W. Bush are competing for the U.S. presidential election, we take a step back to the elections of 1996. Then, for the first time young people were addressed by campaigns of the record industry and MTV to go voting. How did these two facets of the music industry develop a concern for young voters? And, what are the implications of this new concern? Here we reprint the answers to these questions, offered by Timothy J. Dowd at that time.
Dutch Het klankbord van de Jeugd Amateurs Omroep (augustus 2000). In het archief van het omroepmuseum, nu onderdeel van het Nederlands Audiovisueel Archief, vond Hans Knot een verrassend bericht dat handelde over de JARO, de Jeugd Amateurs Radio Omroep, waartoe Kees van Maasdam en Herman Stok na de Tweede Wereldoorlog het initiatief namen. Een aanleiding voor Hans Knot en Arno Weltens om iets meer te vertellen over deze jeugdige radiopioniers uit de jaren vijftig.
Dutch Van deejay tot radio-ondernemer (augustus 2000). Ad Roland was actief betrokken bij de allereerste voorbereidingen, in 1968/69, voor de komst van Radio Nordsee Internationaal. Op dinsdag 1 januari 1974 sprak hij de prachtige jingle in, waarmee Radio Mi Amigo ruim vijfentwintig jaar geleden haar eerste officiële programma opende. Daarnaast was hij destijds ook werkzaam bij de NOS. Hij maakte tal van programma's op de radio, waaronder de Joepie Top 50, TROS Nachtwacht, de Polderpop Parade en de Europarade. Na zijn succesvolle periode bij de TROS werkt hij nu, meer op de achtergrond, verder aan de ontwikkeling van de radio. Reden genoeg voor Jelle Boonstra om hem eens uitgebreid aan de tand te voelen.
English The many faces of Radio Caroline (july 2000). Our lives and destinies are ruled by a small and invisible Money Power Elite. Believes like that clearly got out of vogue since the fall of the Berlin Wall in 1989. Geoff Baldwin, however, argues one needs such a conspiration theory badly to account for the closing down of Radio Caroline and the marginalization of its many successors. Let us know your counter arguments in case you can provide a better explanation.
Dutch Protest tegen breken van de "breaks" (juni 2000). Protest tegen breken van de breaks: zo luidde de titel van een stencil dat in juli 1961 werd verspreid onder het personeel van de NTS, de voorganger van de NOS. Het was een van de vele stukken die tot doel hadden om hen op de hoogte te houden van de ontwikkelingen binnen de radio- en televisiewereld. Dit stencil verschafte hen een blik in de keuken van de commerciële televisie in Amerika. Hans Knot diepte het voor ons op uit de archieven van het Nationaal Audio-Visueel Archief.
Dutch Rumoer om de reclame (juni 2000). In Nederland vond de eerste televisie-uitzending plaats op 2 oktober 1951. Twee jaar later verscheen er al een regeringsnota over reclame op de beeldbuis. Maar de daadwerkelijke invoering daarvan liet nog lang op zich wachten. Pas na vele jaren van discussie konden de kijkers kennismaken met reclame bij de publieke omroep. Op 2 januari 1967 was het eindelijk zover. Hans Knot beschrijft de lange aanloop naar de televisiereclame.
Dutch Musicmann(etje) moet alweer langer wachten (mei 2000). In november 1998 melden we dat er binnen afzienbare tijd een lange-golf-zender zou komen op het eiland Man. De IoMIBC van Paul Rusling was een van de gegadigden voor de zendmachtiging. Zo rond het midden van 1999 zou het station onder de naam Music Mann van start gaan. De IoMIBC verkreeg inderdaad de zendvergunning. Het station is echter nog steeds niet in de lucht. Hans Knot vertelt meer over de redenen van het uitstel.
Dutch Kabinetsstandpunt herverdeling van radio-omroepfrequenties (zero-base) (mei 2000). Op 19 mei 2000 ging het Tweede Kabinet Kok akkoord met het voorstel van staatssecretaris Rick van der Ploeg (Media) en Monique de Vries (Telecommunicatie). Deze pagina biedt de complete tekst van dit lijvige stuk.
Dutch Nieuwe studio's voor Radio 2 Vlaams-Brabant (mei 2000). De regionale zender Radio 2 Vlaams-Brabant betrekt nieuwe studio's in een behuizing met een interessante radiogeschiedenis: de rotonde van het Amerikaans Theater in Brussel. In dit gebouw, dat werd opgetrokken voor de Expo '58 was destijds een experimentele kleurentelevisie-studio gevestigd. Ook nu staat er weer de meest geavanceerde studio-apparatuur. Jean-Luc Bostyn rapporteert erover.
Dutch De keuken van de Fredericia, de vogel van Rosko en andere Carolinia (april 2000). Luisteraars die hun radio in de jaren zestig met bepaalde regelmaat afgestemden op de programma's van Radio Caroline North, zullen zich de naam van Dave Williams herinneren als die van de man die zo prachtig het nieuws kon lezen. Zijn radioloopbaan begon echter al eerder. François Lhote sprak met hem uitgebreid over zijn tijd op Radio Caroline maar haalde ook andere, tot nu toe onbekende, zaken boven water.
Dutch Pioniers, duimzuigers en mislukkelingen (maart 2000). Van Radio London, Radio Caroline, Radio Veronica of Radio Noordzee hebben de meeste mensen ooit wel eens gehoord. Maar wie kent die andere zeezenders, zoals het Estaçion Piranaica, Radio Euzkadi, Radio Super Sol, Radio Free Greece, Radio SOR, of Radio Free America? Hans Knot vertelt hier de verhalen achter een twaalftal van die vergeten zeezenders uit de jaren tussen 1938 en 1973.
Dutch Piraten voor de vrede (februari 2000). Wat bezielt een groepje jongeren om in het jaar 2000 nog een zendschip uit te rusten? In een millennium waar radio maken door de eerste de beste voorbijganger zonder de geringste technische kennis, kan worden gedaan, lijkt het toch volslagen idioot om een omslachtig project via een schip op te zetten ... Voor het vredesproces in Noord-Ierland is het misschien toch een zinvol initiatief.
Dutch Roerige weken voor de laatste zeezender (februari 2000). In november 1999 schreef Martin van der Ven over zijn bezoek aan Israël. Hij luisterde daar naar de laatste zeezender, Radio Arutz Sheva, voer naar de beide zendschepen MV King David en MV Hatzvi. Tijdens zijn bezoek leken het station en de schepen in rustig vaarwater te verkeren. Maar niet veel later veranderde dat. Hans Knot geeft hier een overzicht van wat er zoal de afgelopen anderhalve maand is voorgevallen.
Dutch De zwemmende piratenzender (februari 2000). Jan van Heeren kocht recentelijk op een rommelmarkt de jaargang 1959 van het tijdschrift TV, weekblad voor televisie. In de editie van 12 juli van dat jaar stond een uitgebreide reportage over een bezoek van een medewerker van dat blad aan de burelen en het zendschip van Radio Mercur. Deze herdruk van het betreffende artikel maakt duidelijk hoe er aan het eind van de jaren vijftig in Nederland tegen dit radio-avontuur werd aangekeken.
Dutch Swing & Sweet, from Hollywood & 52nd Street (februari 2000). In een eerder artikel beschreven Jean-Luc Bostyn, Hans Knot en Ger Tillekens de voorgeschiedenis van de hitlijsten. Ter aanvulling diepte Hans Knot uit zijn archief de eerste jaargangen van het muziekblad Tuney Tunes op en vond daarin een interview met Pete Felleman uit 1948 naar aanleiding van diens radio-programma "Swing & Sweet, from Hollywood & 52nd Street".
Dutch De prehistorie van de hitparade (februari 2000). In 1894 kwam het eerste nummer uit van het tijdschrift Billboard. In dat tijdschrift verscheen — wanneer is niet exact bekend, maar in ieder geval al in 1914 — de eerste hitparade. Eind jaren veertig werd die lijst door Pete Felleman op de Nederlandse radio ge ntroduceerd. Jean-Luc Bostyn, Hans Knot en Ger Tillekens beschrijven hier deze prehistorie van de hitlijsten.
Dutch "Een mooie mix van directheid, romantiek en drama" (januari 2000). Met die woorden typeert Norman Barrington, terugblikkend op zijn tijd bij Radio Caroline, zijn ervaringen met de programma's van die zender. In hetzelfde, uitgebreide interview met Chris Edwards, geeft ook Brian Anderson zijn herinneringen en meningen over die periode weer.
English Lines, frames and frequencies (january 2000). Up until 1985 Great Britain was using another line-system to transmit its television programmes than for instance Germany, Holland and Belgium. It was called the "405-lines system". Why did this system count 405 lines — and not 404 or 403 or even 400? Here Andrew Emmerson tries to answer this question.
Dutch Het Samoyede-project (januari 2000). Volgens de medewerkers van het on-line tijdschrift RadioVisie werd het belangrijkste, moedigste, opmerkelijkste en meest spectaculaire radio-wapenfeit uit het België van de vorige eeuw geleverd door een programma uit 1944. Die uitzending was het resultaat van het zogeheten Samoyede-project. Jean-Luc Bostyn vertelt meer over de achtergronden van dat project.
English The return of the Station of the Stars (december 1999). Will the famous radio station Radio Luxembourg come back in the air? While visiting London Hans Knot posed this question to Eric Wiltshir and asked him about the plans, the programming and the new big names of the future Radio Luxembourg.
Dutch De terugkeer van Radio Luxembourg (december 1999). In de jaren vijftig en zestig werd Radio Luxembourg ook in Nederland druk beluisterd. Tijdens de Kerstdagen van 1998 werden er via een satelliet enkele herinneringsprogramma's uitgezonden. Eric Wiltshir merkte toen op, dat het eigenlijk wel tijd werd om het vermaarde station te laten terugkeren. Op dat moment nam niemand deze opmerking serieus. Een jaar later lijkt het er toch van te gaan komen. Hans Knot bericht over de laatste stand van zaken.
English The world's last offshore radio station(s) (november 1999). Since 1973 no less than eight offshore radio and TV stations went on air in Israel. At the moment only one — Radio Arutz Sheva — is still active. Two ships — MV King David and MV Hatzvi — still can be observed from the beach near Tel Aviv. Martin van der Ven went on a short leave to Israel to take a look at them.
Dutch Pluggen met payola (november 1999). Een album of single verkoopt beter wanneer de betreffende liedjes regelmatig op de radio te horen zijn. Zoiets valt te organiseren, bijvoorbeeld door de deejays daarvoor onder de tafel te betalen. Payola, zo heet dat. In de jaren vijftig was er in Amerika veel te doen over die illegale vorm van platen pluggen. Op dit moment lijkt het verschijnsel de kop daar weer op te steken. Herbert Visser en Rene Burcksen berichten erover.
Dutch Een venster op de wereld (oktober 1999). In de jaren vijftig en zestig bracht de televisie voor veel Nederlanders de wereld in hun huiskamer. De televisie werd een venster op de wereld en de wereld werd, zoals vaak wordt gezegd, een "global village". De uitzendingen van de Eurovisie — denk aan het songfestival — speelden daarbij een belangrijke rol. Tegen die achtergrond bespreekt Hans Knot hier de eerste vijftien jaar van de Eurovisie.
Dutch Presidentiële communicatie (oktober 1999). Politiek is communicatie, zo wordt wel gezegd. Dat is misschien wat overdreven, maar belangrijk is communicatie wel in de politiek en zeker in de Amerikaanse politiek. Dat werd door de Amerikaanse presidenten al vroeg beseft. Het is dan ook niet vreemd, dat er al in de jaren vijftig in de presidentiële trein een complete coupé werd ingericht voor een "Rolling Radio Communication Facility". Hans Knot vertelt er hier iets meer over.
Dutch "Jij blijft voor mij, Veronica ..." (september 1999). Radio Veronica beleefde op 31 augustus 1974 haar laatste uitzending. Vijfentwintig jaar later, in augustus 1999, keerde het legendarische radiostation voor elf dagen terug op de middengolf. De voorbereidingen gingen in mei van start. Het waren al met al roerige maanden voor de organisatie. Hans Knot hield voor ons een dagboek bij over alle verwikkelingen en hoogtepunten.
Dutch Napraten op de Norderney (september 1999). In juli ging een aantal voormalige medewerkers van Radio Veronica, die in de periode 1960-1974 bij de zeezender werkzaam waren, voor het eerst weer naar de Norderney. Tezamen met de voormalige directeur, Bull Verweij, haalden ze heel wat herinneringen op. Hans Knot hanteerde de camera.
English Ten years ago to the day (august 1999). A full year ago Howard G.L. Rose — thinking of the Marine Offences Act of August 14th, 1967 — expressed the wish to revive Radio Caroline. This year on August 19th Christopher Edwards wrote us, memorating another occasion — the actual end of Radio Caroline in 1989 — and repeating the call for a new life for Radio Caroline.
English Back on the air again (august 1999). The last time Radio Veronica was on the air now dates back 25 years. In August 1974 the Dutch offshore radio station aired its last programme. This month — for ten long days — a group of persons formerly working for the offshore radio station will memorate Veronica by bringing it back on the air again.
Dutch "The Voice of Slough" en "Great Britain OK" (augustus 1999). Net als in Nederland werden er ook in Engeland al vroeg plannen gemaakt voor commerciële zeezenders. Niet al die initiatieven waren even succesvol. In het begin van de jaren zestig ontwikkelde John Thompson het station The Voice of Slough en in het kielzog daarvan kwam de Canadees Arnold Swanson met zijn plannen voor de zender Great Britain OK (GBOK). Beide ondernemingen leden in een vergevorderd stadium schipbreuk. Hans Knot vertelt over zijn onderzoek naar de mislukte pogingen om de zendschepen uit de haven te krijgen.
Dutch Tom Mulder's 30-Jaar-DJ-Party (augustus 1999). Op 16 juni was er een vrolijke party in het Amstelhotel. Tom Mulder werd er feestelijk in het zonnetje werd gezet, omdat hij als DJ de dertig jaar heeft weten vol te maken. Natuurlijk was ook Hans Knot er weer bij met zijn camera. Hier gunt hij onze lezers een inkijkje in zijn foto-album.
Dutch Jan Willem Rengelink (1912-1999) (augustus 1999). Op 15 april 1999 overleed Jan Willem Rengelink, die in de geschiedenis van de Nederlandse televisie naam maakte als televisie-commissaris. Renso van Bergen schreef al eerder over hem in verband met de affaire Hansen uit 1958 rond een artikel in het maandblad Wij Televisiekijkers. Hier kijkt Van Bergen terug op het leven van de man die tussen 1951-1973 met een onderbreking van steeds een enkel jaar maar liefst drie keer de functie van televisiecommissaris bekleedde.
English Lord Sutch (1940-1999) (august 1999). Slechts gekleed in een luipaardvel presenteerde hij zijn Official Monster Raving Loony Party bij tal van lokale, regionale en nationale verkiezingen: David Edward Sutch, die zichzelf tooide met de titel van Lord. Een zetel won hij nooit. Wel werd hij de langst zittende partijleider uit de Britse politieke geschiedenis. Bekend werd hij, toen hij in 1964 als een promotiestunt voor zijn popgroep Lord Sutch and the Savages, startte met de zeezender Radio Sutch. Op woensdag 15 juni 1999 maakte hij een eind aan zijn leven. Hans Knot kijkt terug op het leven van een opmerkelijke figuur uit de geschiedenis van de zeezenders.
English The trouble with modern UK commercial radio (august 1999). Criticising the poor standard of much of UK commercial radio, as it has developed during the 1990's, Geoff Baldwin here describes the way all stations are targeting their programmas to the same audience: women in the 20-35 age group. It's time, he argues, someone tells them exactly what percentage of the population this category actually represents.
Dutch Terug naar het publiek (augustus 1999). De publieke en de commerciële omroep concurreren in Nederland al geruime tijd om de aandacht van het publiek. In het midden van de jaren negentig namen de commerciële zenders een beslissende voorsprong. Reden voor de overheid om zich weer eens te bezinnen op het bestaansrecht van de publieke omroep. Op verzoek van de staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen schreef de commissie Ververs in 1996 deze probleemanalyse. Taaie, ambtelijke kost, maar op veel punten informatief.
English The outline of radio (july 1999). There really is no simple answer to the question who invented the radio, as many people contributed to its inception and development. For those who are eager to know the details, we here offer a contemporaneous inside story, written by John Vincent Lawless Hogan in 1922-1923 as the first chapter of his book The Outline of Radio. This reprint was edited for the internet by John H. Dilks.
Dutch Merknamen in de ether (juni 1999). In de beginjaren van de radio en televisie was reclame streng verboden. Toch kroop het bloed waar het niet gaan mocht. Zo verleidelijk waren de extra inkomsten blijkbaar. De omroepen bleken uiterst vindingrijk in het zoeken van sluipwegen. Een regeringscommissaris moest erop toezien dat de regels werden nageleefd. Aan de hand van enkele voorbeelden beschrijft Hans Knot hier de strijd tegen de sluikreclame op radio en televisie.
Dutch De illegale doorstart van Radio Mi Amigo (juni 1999). Medio september 1974 werd in Nederland de zogeheten anti-zeezenderwet van kracht. Desondanks ging Radio Mi Amigo, een Vlaamse organisatie, onverdroten door met uitzenden. Als voorproefje van zijn persoonlijk dagboek over de complete geschiedenis van Radio Mi Amigo beschijft Hans Knot hier alvast de woelige maanden die het radiostation doormaakte in augustus en september 1974.
Dutch De prijs van de reclame (juni 1999). Afgezien van de publieke omroepen, zijn de meeste televisiezenders tegenwoordig compleet afhankelijk van de inkomsten van de televisiereclame. De prijzen liggen navenant hoog. Hoe schatte men dat in toen er nog geen sprake was van reclame of van commerciële omroepen? Om die vraag te beantwoorden neemt Hans Knot een duik in de geschiedenis van de Nederlandse televisie.
Dutch "Truth Channel Nato" (april 1999). In oorlogssituaties is berichtgeving een belangrijk punt; niet alleen om het thuisfront op de hoogte te houden, maar ook om de meningsvorming ter plekke te beïnvloeden. Ook bij de Allied Force — het Navo-offensief tegen Servië — fungeren radio en televisie als psychologisch wapens in de strijd om de voorlichting en de vorming van de publieke opinie in Joegoslavië. Luc van Braekel schetst de manier waarop dat gebeurt.
English Rare pictures from radio's past (april 1999). Though radio is made of sounds, photographs and pictures of the medium add much to the understanding of its history. In this database Hans Knot presents some rare photographs and pictures from radio's rich past. The database will be updated regularly. The first pages show you the ships and people of Europe's first offshore radio stations: Radio Mercur, Radio Nord and Radio Syd.
Dutch Afscheid van Willem 'O' Duys (april 1999). Een van de echt grote fenomenen van de Nederlandse radio en televisie is ongetwijfeld Willem Duys. Aan het eind van de jaren vijftig schiep hij een geheel nieuwe en eigen stijl van presenteren: intiem en direct gericht op de individuele radioluisteraar of televisiekijker. Op 27 juni 1999 presenteert hij voor de allerlaatste keer zijn radioprogramma Muziekmoza ek op de zondagochtend. Reden voor Hans Knot om even stil te staan bij een lange en tevens succesvolle loopbaan.
Dutch "Pas op voor Philip Bloemendal!" (maart 1999). Op maandag 22 februari 1999 overleed Philip Bloemendal. Hij was tachtig jaar oud en een bekende Nederlander, al was zijn gezicht minder bekend dan zijn stem. Maar, vrijwel iedere Nederlander die vóór 1986 de Nederlandse bioscopen bezocht zal zijn stem direct herkennen als die van het Polygoon-journaal. Jelle Boonstra legde ooit een bezoek af bij Bloemendal en haalt die herinnering hier voor ons boven.
Dutch De curves van de draadomroep (maart 1999). Vijftig jaar geleden, in 1949 werd het — voor zover ons bekend — eerste luisteronderzoek gehouden in Nederland. Het was een onderzoek naar de draadomroep in Groningen en de onderzoekers maakten inventief gebruik van de technische mogelijkheden om de stroomafname van de grijze bakelieten kastjes in de huiskamers te meten. De socioloog Klaas van Dijk beschreef het onderzoek ooit uitgebreid in zijn boek Radio en volksontwikkeling uit 1953. Hans Knot rakelt de geschiedenis hier voor ons op.
Dutch Caroline in Nederland (februari 1999). Noem de naam van Radio Caroline en nog altijd gaan de harten van vele radioliefhebbers sneller kloppen. Het is dan ook niet vreemd, dat er opgetogen werd gereageerd toen vorig jaar met een persconferentie op de jaarlijkse dag van de Stichting Media Communicatie en het Freewave Media Magazine, bekend werd gemaakt dat "Caroline" in Nederland opnieuw in de huiskamer te horen zou zijn. Helaas bleef de ontvangst van het Nederlandse Caroline tot op heden beperkt tot de huiskamers in de gemeente Gouda. De S.M.C. zond daarover een kribbige open brief aan de initiatiefnemers, die op hun beurt een dito antwoord schreven. Het lijkt nog steeds niet gemakkelijk om in Nederland een radiostation in de lucht te brengen en te houden.
Dutch De mediamarkt in India (december 1998). In economisch opzicht biedt India met zijn grote bevolkingsaantal een omvangrijke consumentenmarkt. Dat geldt zeker ook voor de mediasector van de radio, de televisie en de kranten, weekbladen en vakbladen. Hoe ziet die markt eruit? Wat zijn de ontwikkelingen en perspectieven? Met die vragen als vertrekpunt biedt deze bijdrage een economische verkenning van de mediamarkt in India door de Stichting EFV Internationale Studieprojecten.
Dutch Radio in Hong Kong (december 1998). Jeff Ellis, één van de oprichters van de Caroline Movement in Engeland, is nog steeds verslaafd aan "het luisteren naar de radio." De afgelopen tijd moest hij het echter met een beperkt aanbod doen. Hij verbleef namelijk voor zijn werk in Hong Kong, dat heden ten dage valt onder het grote Chinese Rijk. Hier beschrijft hij zijn indrukken van de Engelstalige radio in de voormalige Britse kroonkolonie.
Dutch Soundscapes Zeezender Discografie (november 1998). Op de zeezenders maakten de deejays hun programma's en zichzelf kenbaar met een keur aan jingles en tunes. Vaak werden die ontleend aan bestaande songs. Hans Knot vervaardigde een omvangrijke discografie van al die songs, tunes en jingles uit de periode van de zeezenders. Verder vind je er nog van alles dat te maken heeft met de zeezenders, voorzover het ooit op single, EP, LP, CD of videoclip is verschenen.
Dutch Samen luisteren naar de radio (november 1998). Een populair kinderprogramma in de jaren vijftig was de tweewekelijkse IKOR-uitzending van "Luisterclubs Opgelet". Het was de bedoeling dat kinderen samen — in luisterclubs — rond de radio neerstreken om naar dit programma te luisteren. En, dat deden ze klaarblijkelijk ook. Hans Knot duikt in de radio-geschiedenis en doet de achtergronden uit de doeken.
Dutch Historisch kijkonderzoek (november 1998). In augustus 1958 gaf de Nederlandse Stichting voor Statistiek in het rapport Televisie in Nederland een overzicht van het televisiekijkgedrag in Nederland. Er stonden toen in het hele land iets meer dan 300 duizend televisietoestellen. Wie had zo'n apparaat in de huiskamer en waar keek men naar? Met het rapport bij de hand blikt Hans Knot terug in de tijd voor het antwoord op die vragen.
Dutch Eindelijk internationale radio op het Eiland Man (november 1998). Gelegen in de wateren tussen Ierland, Schotland en Engeland is het Eiland Man een ideale plek voor een internationaal radiostation. Toch is het daar tot nog toe niet van gekomen. Zo rond het midden van 1999 kan zo'n station nu evenwel van start gaan. Hans Knot kreeg van Paul Rusling de primeur van de voorbereidingen van IoMIBC, een van de gegadigden voor de zendmachtiging.
Dutch Enkele herinneringen aan Radio 227 (2) (oktober 1998). Paul van Gelder — ooit bekend als deejay Burgemeester Harkie — las de herinneringen van Dick Weeda aan Radio 227, die eerder op onze pagina's verschenen. "Leuk om te lezen", zo schreef hij ons, maar: "... alleen heb ik wat veranderingen en aanvullingen." We plaatsen daarom nu ook de reactie van Van Gelder, aangevuld met een nawoord door Hans Knot over de lotgevallen van de "burgemeester" na de ondergang van Radio 227.
Dutch De alleroudste zeezenders (oktober 1998). Het allereerste radiostation dat uitzond vanaf zee viel reeds te beluisteren in 1907! Het was een experimenteel station aan boord van het marineschip de HMS Andromeda, dat op dat moment aan de kade lag in de marinehaven van Chatham. Andere voorbeelden waren de MV Kanimbla met Radio 9MI, Radio Daily Mail — een initiatief van de gelijknamige krant, en ook de politiek gerichte "Sender der Deutschen Freiheitspartei". Hans Knot beschrijft hier in het kort hun geschiedenis.
Dutch Tijd voor Teenagers (september 1998). Op 11 september 1959 precies om vijf uur ging de eerste aflevering van "Tijd voor Teenagers" de lucht in. Het was het eerste en lange tijd ook het enige programma op de Nederlandse radio met popmuziek. Het werd uitgezonden door de VARA en aanvankelijk gepresenteerd door hoorspelacteur Dick van 't Sant onder de naam Dick Duster. Later nam presentator Herman Stok het roer over. Regisseur Co de Kloet, die bij de geboorte van het programma aanwezig was, vertelt hier over de beraadslagingen die aan de eerste uitzending vooraf gingen.
Dutch De klankzuilen van Leipzig (augustus 1998). De Duitse stad Leipzig kent een tamelijk merkwaardige omroep die haar programma's verspreidt via grote luidsprekers die in de straten in hoge zuilen staan opgesteld. Het systeem is nog een erfenis uit het communistisch verleden. Sinds 1989 is al enkele malen een poging gedaan om deze omroep op te heffen. Tot nu toe, dankzij de inzet van de bevolking en de plaatselijke politieke partijen, vergeefs. Blijft deze stadsradio ook in de toekomst bestaan? Ingo Paternoster wijdt er voor ons een beschouwing aan.
Dutch Terug naar zee (augustus 1998). Op 8 augustus vierde Radio 10 Gold haar tienjarig bestaan. Ter gelegenheid daarvan voer de MS Fortuna als zeezender voor één dag langs de Nederlandse kust. Aan boord: een aantal voormalige medewerkers van voormalige zeezenders en natuurlijk ook Hans Knot. Hier doet hij verslag van een warme dag.
English A thought for August 14th (august 1998). In the history of Radio Caroline Monday 14th August 1967 is a very special day. This month 31 years ago in the United Kingdom the Marine Offences Act was introduced to silence the offshore radio stations. All complied, except for Caroline. The famous radio station defied the Act and even claimed it recognised her right to be at sea and broadcast. Howard G.L. Rose rises to the occassion to ask what our readers think of a return of this radio station and its format. Would you listen to Radio Caroline again?
English Why has nostalgia become so big? (august 1998). Nostalgia now runs heigh in the field of everyday culture. What drives and urges people in the nineties to look back to the sixties? Is it the happy memory of the baby boomers, now growing old and glorifying what happened in their youth; is it the ending evolution of rock music; the specialization of rock music in different styles and publics; the manifestation of a new generation gap? Or, is this nostalgia a silent revolution against the new ideology of "cool glamour" radiating from nowaday's musical and political culture? Geoff Baldwin, editor of the magazine Radio Review, poses the question and takes the reader along some of the answers.
Dutch Radio Stereo Petat (augustus 1998). Klassieke muziek en zeezenders, gaat dat samen? Ja, zeker wel. Ooit liet de violist Theo Olof — het boegbeeld van de stichting Nederland Muziek die voor de komst van een klassieke-muziekzender ijverde — zich er toe verleiden om op verzoek van de VPRO-radio aan boord van een zendschip te stappen. Onze redacteur Hans Knot vond daarvan een foto en knoopt daar het merkwaardige verhaal aan vast over Radio Stereo Petat en het Comité Nederland Muziek.
Dutch Afgestemd op gezelligheid (juli 1998). De jaren vijftig worden vaak gezien als een periode van stilstand. De radio geldt daarbij als een geschikt voorbeeld. Onverdroten pakten de omroepen immers de draad op, waar zij die voor de oorlog hadden laten liggen. Of toch niet? In deze bijdrage laten Henk Kleijer en Ger Tillekens zien, dat de na-oorlogse radio in veel opzichten juist uiterst vernieuwend was. De programmering van de radio in de jaren vijftig, zo zeggen zij, berustte op een conviviaal model. Daarmee maakten de radiomakers het toestel toen tot een centrum waar het gezin zich omheen schaarde in een cultuur van huiselijkheid.
Dutch "Wij Televisiekijkers" en de brief van televisiecommissaris Jan Willem Rengelink (juli 1998). In de jaren vijftig was nog sprake van een Journaalcommissie, bestaande uit vertegenwoordigers van de omroepen. Het boterde niet altijd tussen die op toezicht ingestelde commissie en de journaalredactie die meer hechtte aan journalistieke vrijheid dan aan de belangen van het bestel. De reactie van televisiecommissaris Jan Willem Rengelink op een artikel dat de journalist Han Hansen eind 1958 in het blad Wij Televisiekijkers publiceerde, biedt daarvan een mooie illustratie. Renso H. van Bergen beschrijft deze kleine affaire in de Nederlandse omroepgeschiedenis.
English Crystal Palace Television Studios (july 1998). Between 1933 and 1936 the most extensive television complex in Europe was located beneath the main concourse at the Crystal Palace in London. The instigator was John Logie Baird and his company could claim with justification that no other organisation had the capability of providing from a single site live, high definition television broadcast transmitters, receivers, cathode ray tubes, microwave relay systems, photocells, magnetrons and telecline equipment. We are happy now to introduce what is probably the first serious appreciation of Baird's studios at Crystal Palace, certainly the most detailed yet. Ray Herbert has written it for us, so there is no need to say any more.
English Radio Heaven (june 1998). If heaven exists, no doubt there will be rock 'n' roll radio somewere up there between the clouds. And as sure as that, the music will be presented by deejays like Wolfman Jack, who died three years ago. In memory of his personality Hans Knot tells of the life and times of the man who — with his roars, cries and good humor — for many people gave voice and expression to rock 'n' roll radio.
Dutch Het gouden format van WCBS-FM (juni 1998). Op de drukke FM-band in New York valt een opvallend station te beluisteren: WCBS-FM 101.1. Het draait "golden oldies", op vaste tijden gepresenteerd door bekende deejays. De formule lijkt achterhaald, maar werkt nog steeds. Howard G.L. Rose vertelt over de achtergronden van dit station.
Dutch Van REM naar TROS (juni 1998). Medio augustus 1964 startte de REM haar uitzendingen vanaf een platform in zee. Vier maanden later al werd aan de uitzendingen van dit commerciële televisiestation door de overheid een eind gemaakt. Dat resulteerde evenwel uiteindelijk in de erkenning van de commerciële omroep in Nederland. In het kort beschrijft Hans Knot deze woelige episode in de geschiedenis van de Nederlandse omroep.
Dutch Gezichten van de popradio (mei 1998). Op donderdag 14 mei opende het Omroepmuseum in Hilversum haar wisseltentoonstelling over "Popmuziek 1960-1990. Beeld en geluid van de jongerencultuur". Bij die opening lieten zich veel bekende gezichten zien van de radio en de televisie uit die periode. Hans Knot gunt onze lezers een kijkje in zijn foto-album.
Dutch De invloed van de radio op de popmuziek (mei 1998). Herinneringen aan de popradio, opgehaald door Hans Knot en Arno Weltens naar aanleiding van de wisseltentoonstelling "Popmuziek 1960-1990, beeld en geluid van de jongerencultuur" die vanaf 15 mei 1998 in het Omroepmuseum valt te zien en te horen.
Dutch Enkele herinneringen aan Radio 227 (mei 1998). Eind augustus 1967 viel het doek voor de zeezender Radio 227. Hans Knot put uit de aantekeningen van Dick Weeda, deejay op het zendschip The Laissez Faire, om te laten zien hoe het er aan boord aan toe ging.
   
Previous
  1998-2017 © Soundscapes