Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new | printer version |  
volume 11
maart 2009

Het oude gebouw van RTV Noord

 





  Unieke foto's van de verbouwing van het Prinsenhof, 1970-1972 (1)
door Hans Knot
Previous
  De foto's op deze pagina tonen de verbouwing van het Prinsenhof in Groningen in het begin van de jaren zeventig — aanklikken levert zicht op een groter formaat. Dat gebouw is onder meer interessant, omdat RTV Noord, toen nog de Regionale Omroep Noord geheten, vandaar in 1946 begon uit te zenden. Het gebouw had toen al een lange en eerbiedwaardige geschiedenis achter de rug. Inmiddels is RTV Noord alweer een tijdje verhuisd, maar van de verbouwing van het oude pand in de jaren zeventig kwamen onlangs nog een aantal zeldzame foto's en documenten boven water. Hans Knot licht een en ander nader toe.
 
Next
  In de jaren tussen 1970 tot en 1974 werden plannen bedacht en uitgevoerd om het Prinsenhof, een oud monument in de schaduw van de Martinitoren te Groningen, te verbouwen. Het zou uiteindelijk niet minder dan acht jaren duren voordat de werkzaamheden in en om het pand, dat al sinds 1945 onderdak bod aan de Regionale Omroep Noord (en Oost), werden afgerond.
Next
  Het historische gebouw was oorspronkelijk een klooster van de Broeders des Gemenen Leven. In de Groninger Archieven valt te lezen dat er op de plek, waar het latere Prinsenhof haar plek zou vinden, eerder al een erf met hofstede lag. Het klooster zelf wordt in oude stukken omschreven als een onderkomen "tot behoef eenre gheestliken vergaderinghe van priesters en clercken die een gemeyn leven leyden sollen." Het gebouw werd door de broeders betrokken in het jaar 1440.
Next
  In de daarop volgende decennia bouwden de fraters en broeders gestaag door aan een rijk bezit, waaronder een kapel en en fraaie toegangspoort. Bij die laatste waren de monniken ook regelmatig te vinden, omdat men daar aan het uitdelen van aalmoezen deed. Een van de taken die door de broeders werden vervuld, was het overschrijven van boeken; de boekdrukkunst was nog niet uitgevonden. Tevens waren zij verantwoordelijk voor het geven van onderwijs. Daarvoor onderhielden zij een school, die vanaf 1530 concurrentie kreeg van andere scholen zoals de Latijnse School onder Praedinius. Een gymnasium met diens naam bevindt zich nog steeds op steenworpafstand van het huidige Prinsenhof.
Next
  Deze toenmalige verspreiders van kennis, via mondelinge overdracht en het geschreven woord, konden toen niet bevroeden dat er vanaf 1945 in de hun gebouwen aan het Martinikerkhof te Groningen een andere vorm van communicatieoverdracht zou gaan plaatsvinden, namelijk die van de radio. In de daaraan voorafgaande eeuwen was er op het complex al flink wat bijgebouwd. En ook de functies waren al flink verschoven. In de tussentijd had het onderdak geboden aan tal van organisaties, waaronder aan een Frans militair hospitaal, een chemisch laboratorium en een Stadhouderlijk Paleis.
Next
  In 1934 kwamen de gebouwen onder beheer van het Centraal Woningbeheer, de toenmalige woningbouwstichting van de gemeente Groningen. Al snel bleek dat een groot deel van de bebouwing er verloederd en haveloos bij stond. Besloten werd tot uitgebreid herstel, dat zou worden uitgevoerd door een aantal jeugdige werklozen.
Next
  Delen van het onderkomen werden na verbouwing verhuurd en zo had ondermeer de kunstenaar Johan Dijkstra zijn atelier in de voormalige kapel. Op 24 oktober 1940 werd de restauratie afgesloten middels het aanbieden van de toegangspoort aan de Gemeente Groningen. Toen de oorlogsjaren eenmaal voorbij waren, werd een deel van het complex voor het eerst in gebruik genomen als radiostudio.
Next
  De gemeente Groningen stelde in het Prinsenhof een ruimte ter beschikking voor het verzorgen van de eerste uitzendingen van een regionaal radiostation in Nederland. De Radiodistributiedienst zorgde voor de eerste versterkers. Platen weren door leden van de bevolking van Groningen ter beschikking gesteld,. Improvisatie was het woord dat de hele organisatie typeerde. De inzet van alle betrokkenen resulteerde in de allereerste uitzending van de OPMC, de Omroep Provinciaal Militair Commissariaat. Binnen een jaar, op 17 januari 1946, werd die naam veranderd in Regionale Omroep Noord.
Next
  Tegen het einde van de jaren zestig kreeg de Regionale Omroep Noord en Oost (RONO), zoals de omroep inmiddels al lange tijd heette, het gehele Prinsenhof-complex tot haar beschikking. Wel diende het, wilde het als studiocomplex gebruikt kunnen worden, in zijn geheel te worden verbouwd. Het zou tot eind 1978 duren alvorens het complex geheel kon worden opgeleverd. Tussen 1971 en 1978 is er heel wat afvergaderd inzake de realisatie van het geheel.
Next
  Op 23 juni 1972 werd aan Ir. Paul Snoek, die namens de NOS verantwoordelijk was als Plaatsvervangend Hoofd Technische Dienst Radio, voor de technische begeleiding van de verbouwing van Prinsenhof, een fotoboek overhandigd met foto's van de eerste fase van de verbouwing. De verbouwing werd uitgevoerd in samenwerking met de Gemeente Groningen en Monumentenzorg. De eerste vleugel werd in oktober 1970 opgeleverd en door de RONO betrokken. De voltooiing van de tweede fase werd in juni 1972 een feit en omvatte het hoofdgebouw, waarin ondermeer de muziekstudio, de ontvangsthal en de foyer waren gevestigd.
Next
  Paul Snoek kwam op 28 november 1999 te overlijden in Hilversum. Zeer recent kwam het betreffende fotoalbum uit zijn nalatenschap te voorschijn. Het werd door Iris Snoek, de dochter van Paul Snoek, ter beschikking gesteld van mijn archief. Ze leveren een boeiend historisch inkijkje voor iedereen met enige interesse in de lokale geschiedschrijving en zeker voor wie de radiogeschiedenis volgt. Ze tonen hoe oud en nieuw fraai samensmolten bij de verbouwing tot een destijds modern radiostudiocomplex in een historisch pand.
Next
  Op de twee volgende twee pagina's staan nog meer foto's van de verbouwing. Klik daarvoor op de knoppen rechtsonder.
   
Previous
  Foto's en afbeeldingen: 2009 © Archief Hans Knot
  2009 © Soundscapes