Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new | printer version |  
volume 5
juli 2002

Radio Caroline van binnenuit

 





  Bespreking van:
  • Tom Lodge, The Radio Caroline Story from the inside. USA: Umi Foundation, 2002 (118 pages).
door Hans Knot
Previous
  Van maart 1964 tot en medio 1967 werkte Tom Lodge als deejay bij Radio Caroline. In zijn boek The Radio Caroline Story from the Inside schreef hij onlangs zijn herinneringen aan die tijd op. Hans Knot las deze inside-story met veel plezier en schreef een lange boekbespreking.
 
1 Enkele weken geleden viel het 118 pagina's tellende boek The Radio Caroline story from the inside in mijn postbus. Het werd vanuit Amerika gestuurd door de auteur zelf, die ik voor de eerste keer ontmoette aan boord van het zendschip de MV Ross Revenge van Radio Caroline. Het schip lag op dat moment — het was in 1995 — voor een RSL-uitzending afgemeerd in de haven van Londen. Het was een leuke tijd, waarbij we achter elkaar zaten geprogrammeerd. Recentelijk hebben we daarover nog via de e-mail herinneringen uitgewisseld. Maar de herinneringen van Tom Lodge — om hem gaat het hier — aan dit legendarische radiostation gaan nog veel verder terug. Vanaf het prille begin, van maart 1964 tot en medio 1967 werkte hij bij wat misschien wel het meest bekende radiostation ter wereld is. In zijn boek heeft hij die herinneringen nu dus opgeschreven. Het is zeker goed weer eens een boek te lezen dat niet door een journalist of een historicus is geschreven maar door iemand die binnen deze radio-organisatie zelf actief is geweest. Juist dan komen ook de kleine dagelijkse dingen aan de orde, die anders niet worden belicht.
2 Lodge werd in 1936 geboren in Forest Green, Surrey in 1936. In 1939 vluchtte de familie vanwege de oorlog naar Canada. In 1941 verkaste men naar Virginia om vervolgens in 1956 terug te keren naar Engeland. Zo'n acht jaar later zat Lodge in een luxe pub aan Londen's Kings Road, en daar begon voor hem het verhaal van Radio Caroline. Hij attendeerde de ober erop dat de muziek die er gedraaid werd, bar slecht was. Vervolgens begon een jonge Ierse knaap tegen hem te praten. Hij vertelde Lodge dat er binnenkort een mogelijkheid kwam om goede muziek te beluisteren. Toen Lodge hem op zijn beurt vroeg wat hij daarmee bedoelde, vertelde deze knaap, Ronan O'Rahilly, dat het om een nieuw radiostation ging dat zijn programma's vanaf internationale wateren zou gaan verzorgen. Lodge had al enige radio-ervaring opgedaan en was meteen verkocht. Hij werd meteen lid van het allereerste team van presentatoren van Radio Caroline.
3 Na de introductie maakt Lodge de lezer deelgenoot van tal van interessante zaken. Zelf viel mij direct een detail op, waarover niet eerder is gepubliceerd in de vele geschriften die de geschiedenis van Radio Caroline tot onderwerp hebben. Voordat de organisatie het prachtige gebouw aan 6 Chesterfield Gardens in de wijk Mayfair in gebruik nam, zo laat Lodge weten, maakte men in het begin gebruik van een kantoor en studioruimte in een oud gebouw in de wijk Holborn. Ook wanneer hij het heeft over de fusie met de concurrent Radio Atlanta, komt Lodge met leuke herinneringen. Opeens waren er twee schepen waar vanaf Radio Caroline in de ether diende te komen. Er was echter slechts een enkele doos met top-40-singles, met als gevolg een gevecht met Simon Dee om het bezit van die doos. Uiteindelijk ging de doos mee met de MV Fredericia, vanwaar Radio Caroline North zou gaan uitzenden. Tom had zijn eerste overwinning weggekaapt.
4 Een uitstekend hoofdstuk vormen ook de pagina's waarin Lodge beschrijft hoe de reis met de MV Fredericia van de zuid-oost-kust naar de noord-west-kust wordt ondernomen. Stom verbaasd stonden de deejays en bemanningsleden over de vele honderden mensen die de diverse stranden bevolkten, waar het schip langs kwam. De tocht van de Fredericia ging niet ongemerkt voorbij. Radio Caroline was daar zelf mede debet aan. Gedurende de tocht naar het Eiland Man — waar men in internationale wateren voor anker ging — werd er immers steeds een live-verslag gedaan door Jerry Super Leighton en Tom Lodge, daarbij geassisteerd door kapitein Hangerfelt. Opvallend was ook, dat het bij de aankomst bij het eiland Man juist bijzonder stil was, alsof de bewoners totaal niet zaten te wachten op het nieuwe radiostation.
5 Tom Lodge in zijn tijd bij Radio Caroline

Natuurlijk beschrijft Lodge ook, hoe in de roerige jaren zestig de muren van het conservatieve leven in Engeland werden neergehaald. Verder verhaalt hij over zijn tournee met de Rolling Stones, het volslagen onverwachte interview met de Beatles en andere ontwikkelingen uit die tijd. Maar ook over hoe men in een zware storm, windkracht 12, terechtkwam, en niet te vergeten, hoe hij de carrière van de Who een positieve draai gaf middels het redden van de eerste single "I Can't Explain". Die was namelijk op een stapel beland, die bedoeld was voor de meest favoriete sport van de deejays aan boord van de MV Fredericia. Iedere week kwamen tientallen singles en LP's aan boord van het schip. Na keuring door de deejays werden er twee stapels gemaakt. Een stapel was voor de platen die airplay kregen, de andere stapel werd gebruikt als Frisbee. Die laatste stapel platen was, met andere woorden, te slecht om te worden gedraaid in de programma's van Radio Caroline. Daarbij lag dus ook de single van de Who. Lodge haalde die er toch af om te draaien en niet veel later kwam de plaat op de achtste plaats terecht van de Britse hitlijsten.

6 Nog veel meer hoofdstukken heb ik met plezier in een keer uitgelezen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het gedeelte, waar Lodge beschrijft hoe hij de gelegenheid kreeg om Radio Caroline South te reorganiseren. Dat was nodig om het station weer concurrerend te maken ten opzichte van nieuwkomer Radio London, dat met een prachtig Top-40-format veel van Caroline's luisteraars had weggevangen. Lodge kreeg toestemming van directeur Ronan O'Rahilly, die mede-eigenaar Alan Crawford had uitgekocht, om de meeste deejays te ontslaan en te vervangen door een jonge generatie deejays die meer plezier in de programma's moesten gaan brengen. De episode wordt met de nodige vaart en verve beschreven. Dat geldt evenzeer voor de verhalen over de keer dat de Mi Amigo in 1966 aan de grond liep, waarna het zendschip van Radio Caroline South naar een werf in Zaandam moest voor groot onderhoud.
7 Interessant om te lezen is ook hoe Lodge, samen met O'Rahilly en enkele andere personen, op weg ging naar Roughs Tower om te proberen deze toren in internationale wateren voor de kust bij Harwich, weer in handen te krijgen. De foto die bij dit hoofdstuk staat afgedrukt, is echter niet van de Roughs Tower, maar van een van de andere forten die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Britten werden gebouwd en geplaatst. Zo zijn er wel meer kleine foutjes. Net als vele anderen, weet Lodge de naam van het zendschip van Radio Caroline North, de MV Fredericia, niet goed te spellen. Nota bene zelf maanden lang op dit schip gezeten en regelmatig de echte naam kunnen lezen, en toch schrijft hij bij herhaling "Frederica". Ook heeft hij de nodige moeite met de naam van de voormalige eigenaresse van het zendschip Cheeta II, dat aan de Caroline-organisatie werd uitgeleend toen de MV Mi Amigo in 1966 in reparatie moest. Het lijkt erop dat Lodge de laatste tijd te veel klassieke muziek heeft gedraaid, want hij noemt haar Britt Wagner in plaats van Britt Wadner.
8 Zoals ik al hiervoor al schreef, is het vooral leuk om weer eens de inside-verhalen te lezen van een deejay. Soms blijkt het menselijk geheugen echter niet helemaal betrouwbaar. In hoofdstuk 17 vertelt Lodge bijvoorbeeld hoe hij samen met collega deejay Dave Lee Travis in actie kwam tegen de Britse marine, die met meerdere boten tegelijk op het Carolinezendschip afkwam. Daarbij laat hij de lezer weten hoe ze tijdens het programma op Radio Caroline samen tegen de jongens op de marineschepen praatten en songs voor hen draaiden als "19th Nervous Breakdown" van de Rolling Stones en "Sunny Afternoon" van de Kinks. Ook vertelt hij dat een dag na het incident de Panamese registratie van het zendschip werd ingetrokken. Wel, duidelijk moet zijn dat Lodge's geheugen daar een tijdsprong maakt. Het incident met de marineschepen vond immers plaats op 4 april 1964 en de registratie verviel op 6 april 1964. De genoemde nummers zijn van later datum en vielen toen dus nog niet op de radio te horen, en Dave Lee Travis was ook nog niet toegetreden tot Caroline's deejay-gilde.
9 Tom Lodge in de studio van de MV Ross Revenge in 1995 (foto: Stichting Media Communicatie)

Verder was het interessant te lezen, hoe Lodge enkele jaren geleden door een vriend in Canada aan een man werd voorgesteld die in de jaren zestig bij de Britse geheime dienst, de MI-5, had gewerkt. Deze bleek destijds opdracht te hebben gekregen om met ondersteuning van de SAS de zendschepen voor de Britse kust te enteren. Gelukkig werd die opdracht later ingetrokken en konden miljoenen luisteraars nog jaren lang genieten van de uitzendingen van Radio Caroline. Nu we het toch hebben over de MI-5: in een van zijn laatste hoofdstukken verhaalt Lodge over de plannen van O'Rahilly om vanuit vliegtuigen de "Caroline TV" in de ether te brengen. Lodge zelf zou daarbij de eerste veejay worden. We zijn dan in 1969, en dat terwijl het zeker nog tot 1971 zou duren alvorens de videorecorder werd geïntroduceerd. De uitzendingen zouden volgens Lodge niet zijn doorgegaan omdat de MI-5 de vliegtuigen van Caroline zou hebben laten opblazen. Opeens blijkt de inside-story een jongensboek te zijn geworden, waarin de zucht naar spanning en romantiek het winnen van de waarheidszin. "Caroline TV" bestond immers in werkelijkheid alleen in het hoofd van O'Rahilly, die met dit verhaal vooral publiciteit zocht binnen de Europese media.

10 En dat allemaal terwijl er voor in het boek staat dat het een non-fictie-boek is ... Edoch, aangezien Lodge zijn vele eigen herinneringen beschrijft, is het de moeite waard het boek aan te schaffen. Het kan besteld worden bij de boekhandel ISBN 0-9695938-2-1 of via de website van Umi Foundation Miscellany, waar overigens ook de CD te koop is met Lodge's Beatles-interview van 25 maart 1966. Elk boek dat via de website wordt aangeschaft, wordt door de auteur speciaal voor de koper gesigneerd.
   
Previous
  Direct na het plaatsen op internet van de recensie reageerde Tom Lodge over zijn mening inzake "Caroline TV":
  Beste Hans,
  Ik heb dat hoofdstuk over "Caroline TV" echt niet verzonnen maar geschreven naar aanleiding van mijn eigen ervaringen. Eind jaren zestig doceerde ik in Canada en werd vervolgens een aantal keren door Ronan gebeld. Hij vertelde me dat hij van plan was om met twee DC-3 vliegtuigen rondjes te gaan vliegen boven de Noordzee om vanuit die vliegtuigen televisie-uitzendingen te verzorgen. Hij vertelde me dat hij een computer had die videorecorders reel-to-reel kon aansturen. Wel diende, bij omschakeling van de ene recorder naar de andere een programmagat gevuld te worden. De tweede recorder had immers tijd nodig om op te starten.
  Tom Lodge omringd door fans bij de aankomst van Caroline's tender in Harwich (1966)

Dat programmagat diende dan te worden opgevuld door een veejay die de programma's aan elkaar kon praten. Ook vertelde hij me dat hij in contact was geweest met het vooraanstaande reclamebureau J. Walter Thompson, om te bekijken of deze reclame kon verkopen voor in de programma's. Volgens Ronan haaden ze daar positief op gereageerd: "Ja, uw vliegtuigen zijn vergelijkbaar met een hele hoge toren." Ronan vertelde ook in contact te zijn geweest met John Lennon and Marshall McLuhan, die beiden zouden hebben toegezegd korte — niet langer dan vijf minuten durende — films te leveren. Tevens vertelde hij me technische problemen te hebben om de beelden stabiel te houden tijdens het vliegen.

  Hij vroeg me of ik, met mijn contacten, hem verder op weg kon helpen. Ik nam contact op met de Purdue University, waar ze ervaring hadden met het verspreiden van televisiesignalen met vliegtuigjes boven de Appalachians — een gebied waar normale televisiesignalen op dat moment nog niet konden worden verspreid. Op de vraag of ze als tegenprestatie voor mijn colleges enkele ervaringen op papier konden zetten, inclusief de technische gegevens, kreeg ik een complete blauwdruk. Deze heb ik vervolgens naar Ronan toegestuurd. Dat zijn de feiten. Ik weet niet hoe de publiciteit in Europa rond "Caroline TV" is verlopen, maar dit is wat ik heb meegemaakt. "Caroline TV" was dus zeker meer dan enkel en alleen een ideetje in Ronan's hoofd. Naderhand vertelde Ronan mij ook dat zijn vliegtuigen waren vernietigd. Toen ik hem vroeg door wie, zei hij mij het niet te kunnen vertellen. Hij nam aan dat het in opdracht van de Britse regering was gebeurd.
  Ik ben verder van mening dat je volkomen gelijk hebt dat de gegevens inzake de Britse marine en het verhaal rond de vlaggenregistratie niet kloppen. Ik denk dat het maar goed is dat er iemand is die de historische feiten van de zeezenders wel goed op een rijtje heeft. Bedankt voor de uitgebreide recensie en tot ziens,
  Tom Lodge
   
Previous
  2002 © Soundscapes