Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new | printer version |  
volume 5
april 2002

De regels van een schoonheidswedstrijd

 





  De verdeling van de etherfrequenties en de toekomst van Radio 192
door Walter Dubateau
Previous
  Op 1 februari 2002 ontving de Tweede Kamer een brief met het kabinetsstandpunt over de uitgifte van frequenties voor de commerciële radio-omroep, de zogeheten zero-base (Kamerstukken II 2001/2002, 24 095 nr. 87). In die brief werd aangegeven dat de doelstellingen van zero-base op korte termijn alleen zijn te realiseren door middel van tijdelijke verlenging met één jaar van de vergunningen van zittende commerciële omroepinstellingen en een vergelijkende toets voor de uitgifte van de resterende frequentieruimte voor één jaar voor nieuwkomers. In verband daarmee wordt op woensdag 10 april 2002 een hoorzitting gehouden op het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen. Potentiële gegadigden voor de vergelijkende toets krijgen daar de gelegenheid om hun visie te geven op de criteria die bij de beauty-contest zullen worden gehanteerd. Walter Dubateau bekeek alvast de conceptregeling die daarvoor werd opgesteld.
 
1 De overheid zit middenin de periode waarin de definitieve procedure wordt vastgesteld voor de verdeling van de etherfrequenties op tijdelijke basis. Een lijvig concept hieromtrent kan worden gedownload op de webpagina Media, letteren en bibliotheken van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen onder de rubriek "Actueel". Het rapport maakt de plannen van de overheid al aardig duidelijk. In vogelvlucht: de frequenties van de huidige stations in de ether worden met een jaar verlengd, en de overheid wil verder als het even kan zoveel mogelijk nieuwkomers op de FM en de AM. Voor de twee landelijke FM-pakketten wordt vooral gekeken of een station een half jaar ononderbroken heeft uitgezonden en marktaandeel heeft opgebouwd. Ook de hoogte van de reclame-inkomsten kan een rol spelen. Bij de regionale FM-frequenties wordt ook gekeken of er maximaal 20% kabeldekking is, en of het station actief is in de omgeving van de plek waar de zender staat. De overheid stelt het niet verplicht dat je al actief moet zijn om een aanvraag in te kunnen dienen. Maar een station dat al een tijdje actief is en nog geen FM- dan wel een AM-frequentie heeft, wordt duidelijk de eerste keus.
2 Ook Radio Nationaal gooit hoge ogen: het scoort een eerste plaats in de Intomart-luistercijfers en daarmee het hoogst op het belangrijkste criterium van marktaandeel. Op de tweede plaats volgt Arrow Classic Rock. Ook Radio 192, dat niet aan het luisteronderzoek deelneemt maar wel een groot marktaandeel claimt, zou echter voor het tweede pakket een kans kunnen hebben. Echter, er zitten evenwel enkele maren en mitsen aan dit verhaal. Stations die momenteel een programma "dubbel uitzenden", mogen dat vanaf 1 september niet meer doen. Ook stations die nu AM hebben, maar FM krijgen, zullen de AM-frequentie op moeten geven. Stations die nu al een AM-frequentie hebben, kunnen die frequentie niet inruilen voor een betere frequentie. Ook FM-stations mogen geen frequentieruil plegen. En regionale stations die zowel FM- als AM-frequenties hebben, raken de AM-frequenties kwijt. Beschikbare frequenties voor nieuwe partijen worden onderverdeeld in landelijke en regionale frequenties, zodat ook een nieuwe regionale commercieel statio een AM-frequentie zou kunnen krijgen. Het eigendomsverhoudingen binnen de huidige frequentieverdeling spelen kortom een belangrijke rol. De huidige frequenties zijn overigens nog niet verlengd. De definitieve regeling moet nog door het parlement worden goedgekeurd, al zal dat naar verwachting een hamerstuk worden.
3 De situatie wordt daarmee complex. Zo zendt Business Nieuws Radio haar programma momenteel op FM-frequenties uit, maar ook op de AM via de 1395 kHz. Dit gebeurt echterop grond van twee verschillende licenties. De licentie voor de FM is afgegeven aan Jazz Radio; die op de AM was ooit eens van Quote Media van Maarten van der Biggelaar. Via Veronica Nieuwsradio, de curator en een investeringsmaatschappij die ook stomerijen exploiteerde, kwam de licentie in handen van de huidige eigenaren van Business Nieuws Radio. De overheid zal de huidige licenties zondermeer verlengen. Wel geldt per 1 september de verplichting dat niet langer één en hetzelfde programma op AM en FM tegelijk mag worden uitgezonden. Business Nieuws Radio hoeft dus de AM 1395 kHz niet in te leveren, mits men daar een ander programma op uitzendt dan op de FM-frequenties. En voorzover we het geruchtencircuit mogen geloven, gaat dat ook gebeuren. De FM-frequenties zullen per 1 september weer worden gebruikt voor een jazzy-achtig muziekprogramma, terwijl Business Nieuws Radio zelf op de AM 1395 zal blijven. Met dank aan de Tweede Kamer overigens, want die sprak zich onlangs uit voor een groter FM-bereik voor Business Nieuws Radio, waaraan minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat gehoor gaf.
4 De situatie rondom Radio 192 geniet in dit bestek bijzondere aandacht. Want, wat er rondom dit station kan gebeuren, maakt ook het concept van de overheid niet duidelijk. Radio 192 heeft minstens een half jaar onafgebroken uitgezonden en heeft aanzienlijk meer dan 20% kabeldekking. Het station doet niet mee met het maandelijkse luisteronderzoek van Intomart, maar heeft wel andere onderzoeken laten doen op grond waarvan het station zelf denkt aan te kunnen tonen zo'n 3% marktaandeel te hebben. Nu doet zich echter de bijzondere omstandigheid voor dat de programma's van Radio 192 in de ether worden uitgezonden op een AM-frequentie (1332 kHz) die is toegewezen aan de Achterhoek Media Groep. Het Commissariaat voor de Media houdt deze groep verantwoordelijk voor alles wat er op die frequentie gebeurt. Besluit Radio 192 bijvoorbeeld om commercials voor cocaïne uit te zenden, dan zal het station niet alleen als kabelstation worden aangepakt door het Commissariaat voor de Media, maar de Achterhoek Media Groep, als verantwoordelijk voor de 1332 kHz, dus ook.
5 Radio 192 heeft met haar programma's marktaandeel opgebouwd. De vraag is nu: dat deel van het marktaandeel dat is opgebouwd via de AM-frequentie die door Radio 192 wordt gebruikt, hoort dat nu bij Radio 192 of moet dat marktaandeel worden toegevoegd aan het totaal van de Achterhoek Media Groep? De AMG beschikt ook over FM-zenders. Via de FM-zender in Nijmegen zendt Keizerstad FM uit, en verder is de organisatie met eigen programma's actief in de Achterhoek zelf. Omdat de AMG FM-frequenties heeft, raakt de organisatie volgens de regels de AM-frequenties die men ook nog heeft, kwijt. Dus kan Radio 192 vanaf 1 september niet zondermeer in de lucht blijven. De organisatie achter het station heeft dan wel weer de beschikking over de 1584 kHz in Utrecht, die echter een tijdlang is onderverhuurd aan een andere partij. Welnu, de overheid stelt als criterium dat een partij die nu reeds een FM- dan wel AM-licentie heeft, niet op dezelfde band een andere — betere — frequentie kan krijgen.
6 Daarbij wordt ook gekeken naar mogelijke verbanden tussen aanvragers en licentiehouders onderling, en dat onderzoek gaat terug tot twee jaar geleden. Daarbij zijn Radio 192 en de organisatie die de licentie heeft voor AM 1584, Radio Gooiland, onlosmakelijk met elkaar verbonden, ook al heeft Gooiland zelf nooit op die frequentie uitgezonden. De programma's die er wel op waren te horen, werden wel degelijk uitgezonden onder verantwoordelijkheid van de organisatie achter Radio 192. Mocht de 1584 kHz tot de nieuwe frequenties hebben behoord, dan was deze frequentie zeker gecategoriseerd als "regionale AM-frequentie". Maar de Radio 192-organisatie beschikt al over deze frequentie en dus zal die volgens de huidige conceptregeling worden verlengd, en dus zal Radio 192 ook niet in aanmerking kunnen komen voor een andere frequentie waar de landelijke aspiraties tot hun recht zouden kunnen komen.
7 Kortom, Radio 192 dreigt, heel toepasselijk, tussen wal en schip te vallen. Het station kan alleen aanspraak maken op een landelijk FM-pakket, maar moet daarbij Radio Nationaal als grotere kanshebber voor zich dulden. Immers, de programma's, die Radio Nationaal via Engeland uitzendt, vallen niet onder de verantwoordelijkheid van een andere omroeporganisatie, zoals bij de AM-zender van Radio 192 wel het geval is. Tegelijkertijd voorkomt het bezit van de reeds bestaande licentie voor de 1584 kHz dat Radio 192 naar een ander AM-kanaal kan gaan, en raakt de Achterhoek Media Groep per 1 september de AM 1332 kHz kwijt. Ook deze frequentie kan op grond van de conceptregeling niet aan Radio 192 worden verstrekt. Het is jammer dat juist een station waar nog met liefde radio wordt gemaakt, de dupe dreigt te worden van een procedure, die er juist op is gericht meer radiostations in de ether te helpen.
8 Ook Arrow Classic Rock, dat gold als een van de grote kanshebbers op een FM-pakket bij de vergelijkende toets, is wellicht uitgesloten van deelname. De overheid kijkt namelijk nadrukkelijk ook naar verbanden tussen rechtspersonen en natuurlijke personen. Ad Ossendrijver nu, is niet alleen directeur is van Arrow Classic Rock, maar ook eigenaar van Mediad BV en daarmee weer van eigenaar van Freez FM. Dat laatste station heeft op dit moment al een FM-frequentie in het noorden van het land. Als de overheid de conceptcriteria zoals ze die nu op papier staan rigoreus toepast, zou ook Arrow daarmee niet de FM op kunnen. De een zijn dood is de de ander zijn brood. Want, met een eventuele uitval van Arrow en Radio 192, zo gaan de verhalen in de wandelgangen, stijgen de kansen van Kink FM om een etherfrequentie te veroveren. Dit station staat in de cijfers van het luisteronderzoek van Intomart namelijk op een derde plaats — achter, in die volgorde, Nationaal en Arrow. En, het marktaandeel — de luistercijfers dus — vormen bij de beoordeling het belangrijkste criterium.
   
Previous
  Meer over dit onderwerp vind je in ons dossier etherveiling.
  2002 © Soundscapes