Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new | printer version |  
volume 6
augustus 2003

Een nieuw schip voor Veronica

 





  Herinneringen aan de zeezender Radio Veronica
door Hans Knot
Previous
  Links: Top-aanzicht van de Borkum Riff

In 1960 startte Radio Veronica haar uitzendingen vanaf het zendschip de "Borkum Riff", dat verankerd lag in de Noordzee — in internationale wateren, zo'n vier mijl verwijderd van de Nederlandse kust. De uitzendingen werden, letterlijk en figuurlijk, goed ontvangen door het Nederlandse publiek. Vier jaar later, verhuisde de commerciële zeezender al haar apparatuur naar een nieuw schip, de "Norderney". Veel openheid over deze operatie werd er destijds niet gegeven en die geheimzinnigheid zorgde voor de nodige geruchten. Even dachten sommige mensen zelfs dat er, onder de naam "Star Radio", een compleet nieuw station in de lucht zou komen. Hans Knot hield de berichtgeving in de pers nauwgezet bij en controleerde het een en ander in lange interviews met Bull Verweij, de mede-eigenaar van het station. Hier beschrijft hij de achtergronden van Veronica's verhuizing op zee.

 
1 Rechts: De eerste zender van de Borkum Riff (1960)

Een Veronica-huwelijk. Op 18 april 1960 verliet de "Borkum Riff" de haven van Emden. Het voormalige lichtschip werd door de Britse sleepboot "Guardsman" naar een plekje voor de kust van Katwijk gebracht. Enkele weken later begonnen vanaf het schip de reguliere uitzendingen van Radio Veronica. In de jaren daarop werd de zeezender een begrip, al was het aanvankelijk nog niet de popzender die het later zou worden. Ook in juni 1964, de maand waarin Judith de Leeuw trouwde met Christiaan Dirkse, was het station nog allereerst een soort van huiskamerradio met korte programma's die voor elk wat wils boden. Wel gingen de deejays ook toen al schuil achter bijnamen. Judith de Leeuw was bijvoorbeeld bij de luisteraars beter bekend als de populaire deejay Anushka, terwijl haar echtgenoot bij Veronica luisterde naar de naam Hans Cruysen. Het huwelijk werd niet alleen bijgewoond door familieleden en kennissen maar ook door talrijke collega's. Bijkomstigheid was dat een van de Veronica-sponsors dankbaar van de gelegenheid gebruik maakte door het bruidspaar te voorzien van gratis trouwringen. Bovendien pronkte het gelukkige paar in huwelijkskledij in de weken daarop in een reeks advertenties. Deze sponsor zou trouwens tot het bittere einde van het station als zeezender, adverteerder blijven. Het ging daarbij om "Constant verlovingsringen". De uit Rotterdam afkomstige firma liet Anushka kiezen uit een aantal modellen, waarbij haar keuze viel op het model "Claudia".

 
 
  Links: Anushka en Hans in de advertentie van Constant Verlovingsringen. Rechts: Een programma-overzicht uit 1964
 
2 Teruglopende inkomsten uit reclame. Als commercieel station moest Veronica het hebben van de reclame-inkomsten. En, op dat punt ging het zeker niet slecht, al klonken de berichten wel eens somber. Zo publiceerde het vakblad Revue der Reclame eind juni 1964 het bericht dat er in de van periode van juli 1963 tot en met juni 1964 in vergelijking met het jaar daarvoor een teruggang van 5% was waargenomen in het bij Radio Veronica geboekte reclamebudget. De Nederlandse service van Radio Luxembourg boekte over diezelfde periode een gelijkwaardige winst in reclameverkoop. In totaal zond Radio Veronica in de eerdere periode 46.171 minuten aan reclame uit, terwijl in het laatste jaar 43.964 minuten aan reclame werd uitgezonden. Bij nadere bestudering bleek uit de cijfers dat Veronica eigenlijk niets behoefde te vrezen voor de toekomst. Uit de onafhankelijk opgestelde cijfers kwam namelijk tevens naar voren dat in de eerste zes maanden van 1964 zelfs een vooruitgang in verkoop van reclamezendtijd te zien gaven. Het verlies was vooral te wijten aan de zeer slechte omzet die was gemaakt in de zomer van 1963. Ook met de populariteit van het station was weinig mis. Uit een onderzoek van het NIPO, gehouden in juli 1964, bleek dat bij 600 ondervraagde representatieve gezinnen een sterke band hadden met Radio Veronica. Van de ondervraagde gezinnen bleek 62% het station goed te kunnen ontvangen terwijl tweederde van deze groep ook zeer regelmatig en langdurig naar de programma's luisterde.
3 De vervanging van het zendschip. Radio Veronica was het eigendom van de gebroeders Verweij en een tiental andere aandeelhouders. In 1964 besloten zij de "Borkum Riff" te vervangen door de "Norderney". Op het eerste gezicht leek dit besluit ietwat vreemd, aangezien de "Borkum Riff" altijd was beschreven als een enorm sterk en solide schip, terwijl de "Norderney" bijvoorbeeld helemaal geen motor had. Toen ik, samen met Jelle Boonstra, Bull Verweij in 1993 interviewde, merkte hij hier desgevraagd over op:
  Links: De bevoorrading van de Borkum Riff

"Dat had de "Borkum Riff" ook niet. Het schip had een stoommachine en die is er uitgehaald. Achteraf doodzonde want het was een prachtmachine, een juweel. Toen we uit Duitsland weggingen zijn we nog wel met de stoommachine uitgevaren en moesten dus voor vertrek ook nog kolen bunkeren. Bovendien moest de "Borkum Riff" vervangen worden. Er waren plannen voor een sterkere zender en op de "Norderney" was er meer ruimte voor een zenderkamer en zo meer. De "Norderney" werd dus aangeschaft want ook de jaren gingen tellen voor de "Borkum Riff". Het schip was gebouwd in 1911 en begon toch diverse gebreken en gaten te krijgen. Bovendien werd er nooit een haven aangedaan. Voordat we destijds Emden verlieten werden er op de huid allemaal voorzorgsmaatregelen aangebracht om doorroesten te voorkomen. Er was namelijk nogal behoorlijk veel koper op het schip en in combinatie met ijzer kon dit veel problemen opleveren. De zinkplakken die waren aangebracht, waren na een paar jaar gewoon door invloed van het energieveld van de zender al helemaal weg. We hebben toen eerst overwogen om de "Borkum Riff" naar een dok te laten slepen, maar dit kostte zoveel zenddagen dat we besloten een nieuw schip aan te schaffen. We zijn zelfs nog in onderhandeling geweest met Verolme om een drijvend dok op de Noordzee neer te leggen om daar de "Borkum Riff" in te laten herstellen. Ik ben zelf nog bij hem geweest. Zal ik nooit vergeten. Hij was nogal gek met zichzelf."

  "Verolme belde me op met de vraag of hij geen eiland voor ons kon bouwen en ik zei dat ik wel bij hem langs zou komen. Ik kwam in dat gebouw en overal hingen foto's waar hijzelf ook op stond. Aangekomen bij de secretaresse zei ik dat het zeker de grootvader van Verolme zou zijn. Ze ontkende dit en ik zei haar toen dat er overal een foto hing behalve op de wc. Aangekomen op zijn kantoor zei hij met hoge stem: "Ik bouw voor U een eiland want daar heeft U geen onderhoud aan." Ik heb hem toen duidelijk gemaakt dat een eiland niet onder een vlag was onder te brengen, maar dat maakte volgens hem allemaal niets uit. Een Shell-reclamevlag was al meer dan voldoende. Ik heb hem toen gevraagd om een dok op zee te leggen en daarin de "Borkum Riff" te herstellen. Als tegenprestatie zou Radio Veronica dan de gehele dag voor zijn bedrijf reclame maken want dit zou een unieke gebeurtenis zijn geweest. Helaas kwam er een commissaris van de onderneming binnen die zei dat hij er niet mee akkoord ging en dat Verolme zoiets alleen mocht doen op eigen verantwoording en niet op naam van de zaak. De commissaris zei dit daar hij bang was dat zowel het dok als het zendschip zouden omslaan en de onderneming voor hele hoge kosten zou komen te staan. Het idee van een eiland was natuurlijk grote onzin want we weten allemaal wat er met het REM-eiland is gebeurd. Het idee van dit eiland stamt trouwens uit de tijd voordat het REM-eiland er was en dus waren we al eerder van plan onderhoud te plegen aan de "Borkum Riff"."
4 Veiligheid boven alles. De inruil van de "Borkum Riff" voor de "Norderney" gebeurde in een periode dat het zeer roerig was in de Tweede Kamer. Vooral de REM-debatten had de regering aan het wankelen gebracht. We vroegen Bull Verweij daarom ook of hij het niet riskant vond om juist op dat moment deze gewaagde ruil toe te passen. Verweij antwoordde daarop:
  Rechts: De studio van de Borkum Riff

"We hebben nooit iets gewaagd gevonden. Ik herinner me nog dat de wet er tegen de REM kwam en Verolme nog stond te janken voor de radio daaraan toevoegend dat zijn REM-eiland wel werd aangepakt en Veronica niet. De toenmalige minister van Justitie, Scholten, zei toen dat er een duidelijk verschil was tussen het REM-eiland en het Veronica-schip. Het eiland was immers een obstakel op het continentale plat en Veronica een schip, onder vlag, in internationale wateren. Vreemd genoeg wist men te stellen, dat we onder ten vlag voor anker lagen. De scheepswetten waren natuurlijk direct van toepassing op ons terwijl dit uiteraard niet het geval was met Verolme's eiland. Pas later werden er wetten van kracht voor de schepen, die uitzendingen vanaf internationale wateren programma's verzorgden. Bovendien hadden we op dat moment voldoende geld om het nieuwe schip aan te schaffen en in te richten. We kozen voor een hele zware trawler want we wilden dat het schip zeer stabiel zou zijn tijdens stormen, omdat er niets met de bemanningsleden mocht gebeuren. Ofwel: veiligheid boven alles".

5 Star-Radio. De komst van het nieuwe schip zorgde voor de nodige publicitaire verwarring. Toen de "Norderney" op een werf in Zaandam werd verbouwd verschenen er allerlei publicaties in de kranten als zou dit schip worden omgebouwd tot nieuw zendschip voor de eigenaar van de voormalige Star-club in Hamburg. Het eerste bericht viel in februari 1964 te lezen in een Duitse krant. De voormalige eigenaar van de Star-club, de club waar ondermeer de Beatles de start van hun internationale carrière maakten, was van plan een eigen radiostation te beginnen dat zich niet alleen op Duitsland maar ook op landen als Noorwegen, Denemarken en Nederland zou richten. Het ging om de toen 36-jarige Manfred Weissleder, die ook bekend stond als de koning van de beatbeweging in West-Duitsland. In het jaar 1963 waren er in zijn club dermate vaak problemen geweest dat de politie besloot in te grijpen. Weissleder's concessie voor het runnen van een club werd ingetrokken. Voor dat probleem vond de man echter snel een oplossing. Hij ontsloeg al zijn personeelsleden om vervolgens een totaal nieuwe groep in te huren, waarbij ook iemand was met officiële vestigingspapieren. Daardoor kon Weissleder gewoon doorgaan, maar kreeg hij tegelijk zelf de handen vrij om aan een ander idee te werken: radio vanaf zee.
  In 1963 was Weissleder namelijk, nadat Radio Veronica grote populariteit had verworven, op het idee gekomen een soortgelijk station te verankeren tussen de Noordzeekust van Duitsland en Helgoland. Hij had ook een aantal zakenvrienden benaderd en zo hadden uiteindelijk een Zwitser en een Brit zich ook geïnteresseerd getoond. In januari 1964 liet hij in Engeland de firma Star Radio Ltd. oprichten, maar wenste desgevraagd geen namen van de financiers bekend te maken. Als hoofdkwartier vond men een gebouw in Deanstreet in Londen. Bij nader contact met de onderneming destijds, bleek de telefoon te worden opgenomen door een zekere Henri Henriot, die de Zwitserse vennoot bleek te zijn en zijn geld had verdiend in de amusementswereld. Hij was als zaakgelastigde aangesteld en wist te melden dat de radio-uitzendingen zondermeer zouden doorgaan en dat Weissleder zelf de presentatie van de Duitstalige programma's voor zijn rekening zou nemen.
6 Links: Nogmaals de studio van de Borkum Riff (let op de poes)

Hoge verwachtingen. Over het verwachte aantal luisteraars zei Henriot destijds in Der Spiegel:

"We houden rekening met vijf tot zes miljoen luisteraars die onze programma's kunnen ontvangen tussen Jutland en Kassel en van Berlijn tot en met het Ruhr-gebied. Niet alleen de Duitsers zullen gaan genieten van ons station maar bijvoorbeeld ook de Nederlanders en de Denen. We hebben inmiddels al veel belangstelling gehad van de zijde van de adverteerders. Weissleder heeft op zijn kantoor concept-contracten met verschillende ondernemingen, zoals platenmaatschappijen en olieleveranciers. Ik heb zelf deze week contact met het margarineconcern Unilever gehad, dat ook zendtijd wil huren."

Niet veel later werd Weissleder zelf geïnterviewd door een krant. Hij zei:

"Het schip en de zender zijn er al maar we hebben nog financieringsproblemen en bovendien weten we niet onder welke vlag we actief moeten worden. Als we eenmaal in de ether zijn, zullen we niet alleen de muziek draaien die in de Star Club werd gedraaid, maar amuserend voor iedereen proberen te zijn. Dus komen alle schlagers aan bod en bijvoorbeeld ook operettemuziek. Reclamezendtijd moet onze belangrijkste bron van inkomsten worden. We zullen beslist niet proberen Radio Luxemburg te imiteren, maar komen met een totaal eigen geluid. Uitzendtijden zullen van 's ochtends 10.00 tot 12.00 uur middernacht worden. Het za1 echter nog wel enige tijd duren alvorens we in de ether komen. Momenteel worden door juridische adviseurs de wetgevingen van Duitsland, Noorwegen, Denemarken en Engeland bekeken, want we willen beslist niet met een van die landen in botsing komen."

  Een eerste reactie van het Ministerie van Telecommunicatie in West-Duitsland was:
  "Wat kunnen we er tegen doen? Als ze in internationale wateren liggen kunnen we niets doen en als men in territoriale wateren voor anker ligt, dan kunnen we nog niets beginnen aangezien we, sinds het einde van de oorlog, niet meer over kanonneerboten beschikken."
  Het bleef vervolgens maanden stil alvorens, in augustus 1964, weer een bericht te lezen viel in de Nederlandse Volkskrant:
  "De eerste West-Duitse piratenzender "Star Radio" za1 waarschijnlijk 1 december al met haar uitzendingen beginnen. Een dezer dagen zal het zendschip een haven in Ierland verlaten op weg naar de Elbemond."
  In werkelijk lag het Star-project toen al een tijdje stil. De geruchten bleven echter circuleren, omdat de journalisten de werkzaamheden op een werf in Zaandam, waar druk werd gewerkt aan de ombouw van de "Norderney" tot het tweede zendschip van Veronica, met de plannen van "Star Radio" associeerden. De directie van Veronica had namelijk niets bekend gemaakt omtrent het tweede schip en daarom namen de journalisten aan dat het ging om het zendschip van "Star Radio", dat er echter nooit zou komen. Op hun beurt was het hele "Star Club" gebeuren aan de aandacht van de Veronica-directeuren ontsnapt.
7 Rechts: De generator van de Borkum Riff wordt overgeheveld naar de Norderney

Niets van bekend. In 1993, tijdens onze interviewsessies, vroeg ik Verweij of hij van het Star-Radio-project af wist:

"Nee, wij zijn wel zo oneerlijk geweest te melden dat het schip werd voorbereid voor bodemonderzoek, hetgeen ook in de kranten was te lezen. Ik heb nooit van het project van Star Radio gehoord. We besloten het schip in Nederland te laten ombouwen omdat we daar de beste scheepswerven hadden. En bovendien, alles dat we in Nederland konden laten doen kreeg altijd voorrang boven het buitenland. We waren zeer tevreden over de uitvoering van het werk, maar lieten alleen de zender uit het buitenland komen. Dit gebeurde pas toen de "Norderney" in internationale wateren lag. Deze is vanuit Zeebrugge verscheept en niet via Schiphol uit Amerika binnengekomen. De zender was afkomstig van Continental Electronics, een bedrijf dat op dit gebied een hele goede naam had. We hebben toen een technicus naar Dallas gestuurd om te onderhandelen. Een scheepswerf die een goede opdracht kreeg, zou zich bovendien niet laten beïnvloeden door de RCD want een industrie werkt gewoon zijn goede opdrachten uit en ze hadden immers niet de opdracht een zender in te bouwen. We vonden het schip via een scheepsmakelaar in Hamburg. Het lag trouwens achteraf iets moeilijker op het water dan de "Borkum Riff". Ik herinner me nog erg goed dat onze matrozen altijd van de "Borkum Riff" zeiden, dat het schip als een meeuw op het water lag. Het was natuurlijk ook een lichtschip en die waren er speciaal op gebouwd om stil op het water te liggen."

  "Een paar jaar geleden ben ik nog in Emden geweest en daar vond ik zelfs nog ansichtkaarten van de voormalige lichtschepen. Ik heb toen ook nog een bezoek gebracht aan een lichtschip. Ik zei tegen een van de mensen daar, dat het mooie schepen zouden zijn om een radioschip van te maken, waarop die man me vertelde dat ze dat in het verleden wel hadden gedaan maar dat het niet meer mocht. Uiteindelijk heb ik hem maar verteld dat ik mede-eigenaar van het Veronica-schip was. Nadat de "Borkum Riff" van zee is gegaan, is het verkocht aan een sloper in het Belgische Zeebrugge. Achteraf erg jammer, want we hadden het nooit moeten verkopen. Het enige dat er nog over is gebleven is de oude scheepsbel die nog in mijn voormalig huis hangt aan de Loosdrechtse Plassen. Toen ik dat huis moest verkopen, wilde de nieuwe eigenaar het huis wel hebben, maar dan moest de bel er blijven. Het hing in een beeldhouwwerk van een zeemeermin, dat ik in het toenmalige Joegoslavië heb laten maken uit rozenhout. Een prachtig beeld met vele mooie herinneringen."
8 Links: Krantenfoto van de Norderney op haar eerste dag als zendschip voor de kust van Nederland

In grote letters. Op de "Norderney" was in grote letters de naam "Veronica" aangebracht. We vroegen Verweij of dit op zee was gebeurd:

"Nee, waarom? Dit is gewoon in Zaandam gebeurd. Immers de meeste schepen hebben vrouwennamen ... Elisabeth, Margaretha en ga zo maar door. Wel is de motor eruit gehaald zodat we veel meer ruimte kregen voor de zenders en generatoren. Achteraf had die motor er niet uitgehaald moeten worden. We kregen trouwens direct problemen, nadat de "Norderney" was uitgevaren. Het schip sloeg, ondanks de hele zware ketting, direct van haar ankers en raakte op drift. Gelukkig kregen we hem vrij spoedig weer te pakken waarna alles, tot 1973, erg gladjes verliep."

Dat dit antwoord niet helemaal klopt, mag blijken uit de bovenstaande krantenfoto van de MV "Norderney", die is genomen op de dag dat het tweede zendschip voor het eerst in internationale wateren lag. Zoals de foto laat zien was de naam er toen nog niet op aangebracht. Zou er, overigens, nooit gedacht zijn aan het plaatsen van een hoge zendmast in plaats van een T-antenne. Toen was immers al bewezen, dat met gebruik van een hoge mast, het uit te zenden signaal verder landinwaarts kwam? Verweij:

"We kwamen al ver genoeg. Langs de hele Nederlandse, Belgische en Franse kust waren we te horen via de 192 meter en toen we veel later naar de 538 gingen was het signaal trouwens in bijna geheel Nederland probleemloos te ontvangen. De eerste golflengte, we waren zelf technisch niet zo goed, had iemand ons geadviseerd. Later, toen we inderdaad op de 538 zaten, werd ons van verschillende kanten complimenten gemaakt."

9 Moeilijke momenten. Op 26 september 1964 kwam de Veronica-directie naar buiten met de eerste aankondiging over het nieuwe schip. De kranten wisten te melden dat er vlakbij de "Borkum Riff" reeds een tweede zendschip lag, dat deels was uitgerust, en dat tijdelijk als vervangend onderkomen voor het station dienst zou gaan doen. Reden, aldus de directie, was dat de "Borkum Riff" na vijf jaar trouwe dienst een droogdok moest aandoen. Men zei dat het overbrengen van de zenders in de nachtelijke uren zou gebeuren en dat men slechts enkele dagen uit de ether zou zijn. Men stelde uitdrukkelijk dat het tweede schip beslist niet een nieuw zendschip zou zijn, maar enkel als tijdelijke vervanging dienst zou doen. Enkele weken later waren alle werkzaamheden voltooid en konden de uitzendingen vanaf begin november worden voortgezet vanaf de "Norderney". Vooralsnog bleef de "Borkum Riff" tijdelijk buitengaats voor anker liggen om later te worden weggesleept naar Zeebrugge in België.
  Rechts: Bull Verweij luidt de bel van de Borkum Riff

Op 16 november maakte men aan boord van de "Norderney" enkele moeilijke momenten door. In een harde zuidwester-storm sloeg het schip van haar anker en raakte op drift tussen Scheveningen en Katwijk. Nadat het stuurboordanker was losgeslagen besloot de achtkoppige bemanning direct het bakboordanker neer te laten. Dat bleek evenwel niet voldoende, want het schip begon alsnog te krabben. Onmiddellijk werd de kustwacht gewaarschuwd, waarop een aantal sleepboten ter assistentie uitvaarde. Het was de sleepboot "Titan" van de firma Wijsmuller uit IJmuiden die als eerste arriveerde en om negen uur in de avond aan de "Norderney" vastmaakte. Toen de Titan, onder leiding van kapitein Arie van der Wielen, vastmaakte bleek het zendschip al ver in nationale wateren te zijn afgedreven. Slechts 1,5 mijl van de kust verwijderd, slaagde men erin om de "Norderney" weer in balans te krijgen en begon de terugsleep naar internationale wateren.

Om half een in de nacht arriveerde de sleepboot Hector van dezelfde onderneming bij de "Norderney" om de sleep over te nemen. Vervolgens vertrok de Titan weer naar IJmuiden en bleef de Hector met de "Norderney" op zee totdat een nieuw anker was geplaatst. Onmiddellijk nadat het nieuws bekend werd dat de "Norderney" in nationale wateren was gekomen, gingen er geruchten als zou de Nederlandse regering opdracht geven het schip in beslag te nemen. Dit gebeurde echter niet. De volgende dag zei een woordvoerder van de marine, dat men de "Veronica II" slechts zou kunnen aanhouden als de commandant zeemacht Nederland hiervoor uitdrukkelijk opdracht zou hebben gekregen van de minister van Defensie, dhr. P.S. de Jong. En ook deze zou niet alleen gehandeld mogen hebben, aangezien hij tevens toestemming zou hebben moeten gehad van de toenmalige ministers van Justitie (mr. Y Scholten) en van Verkeer en Waterstaat (mr. J Aartsen). De slotzin in de krant luidde:

  "Deze ministers hebben het evenwel niet nodig gevonden de Veronica II door de marine te laten paaien, aan de ketting te leggen en te onderzoeken."
10 Dagvergoeding. Arie de Ruyter, afkomstig uit de koopvaardij, was toen al kapitein op de "Norderney". Over hem wist Bull Verweij nog het volgende te melden:
  Links: De zender van de Borkum Riff wordt overgeheveld naar de Norderney

"Prima kerel, die helaas te vroeg is overleden. Met hem had ik nogal eens strijd over de dagvergoedingen per persoon. Hij vond dat fl. 2,50 in die tijd genoeg geld was om een bemanningslid in leven te houden. Ik vond dit flauwekul, want ik was van mening dat ze erg goed te eten en te drinken moesten hebben, hetgeen Arie weer overdreven vond. Hij wilde zelfs niet meer inkopen. Toen hij eerst niet overstag wilde gaan, heb ik eens ten halve koe aan boord laten brengen als extra eten. Later begreep hij wel, dat wanneer er voldoende eten aan boord was er toch niet meer werd gegeten dan de bemanning op kon. Bovendien waren er regelmatig gasten, zoals journalisten en artiesten op bezoek, zodat er altijd wel lekkere dingen waren. Hij heeft me later zelfs toegegeven dat ik groot gelijk had met de overvoorraad, want hij kwam zelfs per bemanningslid uit onder de fl. 2,50 per dag."

11 Geen vervolgonderzoek. Via diplomatieke weg verrichtte de Nederlandse regering tot op dat moment overigens nog steeds onderzoek naar de afkomst van de vlag van Radio Veronica. Maar, toen de "Norderney" eenmaal voor de kust lag en de "Borkum Riff" voor de sloop naar België was verkocht, besloot men dat onderzoek te staken. Omdat het om een nieuw zendschip ging, zou men namelijk helemaal van vooraf aan moeten beginnen met het onderzoek. De kranten meldden:
  "Om de identiteit van de Veronica II na te gaan zou men opnieuw aan de 117 landen, die daarvoor in aanmerking komen, moeten vragen of het schip daar wellicht is geregistreerd. Deze tijdrovende procedure is ook gevolgd ten aanzien van de Veronica I, zonder daar iets wijzer van te worden. Hooguit vraagt men zich in regeringskringen nu af of de Veronica I ooit wel onder een vlag heeft gelegen, een indruk die ten aanzien van het tweede zendschip steeds sterker begint te worden."
  Rechts: De zender van de Borkum Riff wordt overgeheveld naar de Norderney

Rond die tijd was tevens de voorbereiding aan de gang om het later bekende Verdrag van Staatsburg van de grond te krijgen. Als de regering dat verdrag zou ondertekenen, zou het mogelijk worden op te treden tegen de zeezenders. Ten tijde van de behandeling van de anti-REM-wet, de wet die de uitzendingen van Radio en TV Noordzee vanaf een platform op het continentale plat onmogelijk moest maken, deelde Minister Scholten aan de Tweede Kamer mee, dat de regering pas tegen Radio Veronica in verweer zou komen als het Verdrag van Straatsburg rechtstreeks voor Nederland rechtskracht zou krijgen. Zoals bekend zou dit niet eerder dan in 1974 geschieden. Ook Dirk Verweij maakte zich niet ongerust getuige zijn verklaring:

"We maken ons helemaal met nerveus ten aanzien van de eventuele van krachtwording. Wat we gaan doen als de wet er wel komt, kan ik niet zeggen. Dat weet ik gewoon nog niet. We zijn nog niet ter dood veroordeeld en gaan dus rustig door met onze uitzendingen."

12 Vanuit Marokko. Toch werden er al wel de nodige wilde plannen gesmeed voor het geval dat ... Bedenk wel: Radio Veronica was begonnen als een avontuur en dat was het ook in 1964 nog volop. Tijdens onze interviewsessies in 1993 had Bull Verweij nog een grote verrassing in petto. Plotseling kwam hij aandragen met officieel briefpapier van een tweede radiostation dat ooit gepland was voor de Veronica-organisatie:
  Links: Kisten met apparatuur worden overgebracht naar de Norderney

"Er waren trouwens veel meer plannen in die periode. We zijn bijvoorbeeld ook nog bezig geweest om vanuit Marokko een lange-golf-zender op Frankrijk te richten voor het geval Radio Veronica uit de ether zou moeten. Het idee daarachter was dat wanneer we weg moesten, we de volgende dag al in de ether zouden kunnen zijn vanuit Marokko. Bovendien zou dit een goed project zijn geweest, omdat we dan het Rhône-gebied zouden kunnen bereiken, juist daar waar Radio Luxemburg niet door kwam met haar zender. We zijn een avond op bezoek geweest bij Hassan II, de broer van de toenmalige koning Hassan. Hij wilde een bepaald percentage van de omzet en we hebben daar ter plekke in het Frans een contract opgemaakt waarmee hij akkoord ging. We hebben daarna grondmetingen gedaan en zelfs een stuk grond gekocht in de buurt van Casablanca. Proefuitzendingen volgden gericht op Zuid-Frankrijk, waarbij bleek dat de ontvangst goed was. De Franse Staat, die een meerderheidsbelang heeft in de Franse service van Radio Luxemburg, vond het helemaal niet leuk. Ze zagen ons helemaal niet zitten. We hadden inmiddels al een aantal deejays benaderd, waaronder André Lampe, van Radio Luxemburg, die bij ons in dienst zouden komen. We wilden echt in Marokko van start gaan en zij zouden daar gaan werken. André Lampe was zelfs van plan in Marokko te gaan wonen, want hij had daar een broer die het er erg naar zijn zin had."

  Rechts: Het briefpapier van Coratel, de Compagnie de Radio et Télévision

De plannen waren serieus. Uit de bijgaande afdruk van het briefpapier mag blijken dat men met de voorbereidingen al ver op weg was. Was het allemaal doorgegaan, dan hadden we mogelijk nu nog naar Radio Veronica kunnen luisteren, al zouden de deejays dan waarschijnlijk wel Frans hebben gesproken.

   
Previous
  Dit verhaal verscheen eerder als deel van de boekpublicatie: Hans Knot, Herinneringen aan Radio Veronica, 1959-1964. Amsterdam: Stichting Media Communicatie, 1995. In dit boek komen ook de eerdere jaren van de zeezender ruimschoots aan bod.
  2003 © Soundscapes