Logo  
  | home | authors | calendar colophon | links | newsgroups | newsfeed | new | printer version |  
volume 15
april 2012

Media/trial: De productie van nieuws in de zaak Van Anraat

 





  Samenvatting
door Rob Leurs
Previous
  In 2005 werd de Nederlandse zakenman Frans van Anraat aangeklaagd wegens het illegaal leveren van chemicaliën aan Saddam Hussein; deze chemicaliën zijn verwerkt tot gifgassen waarmee duizenden Koerdische burgers in 1988 zijn vermoord. Om tot een antwoord te komen op de vraag hoe waarheid en moraal ge-encodeerd werden in mediaverslagen over deze genociderechtszaak heb ik semi-gestructureerde interviews gehouden met belanghebbenden in de (journalistieke) productie van nieuws.
  De interviews tonen een binaire oppositie in het omgaan met journalistieke media: aan de ene kant staan slachtoffers, advocaten en journalisten en aan de andere kant het Openbaar Ministerie en leden van de Tweede Kamer. De eerste groep baseert haar deelname aan de productie van nieuws op de aanname dat media als informatiekanaal dienen: media kunnen de waarheid laten zien en daarmee bijdragen aan het streven naar rechtvaardigheid. Oftewel: slachtoffers en advocaten zien media als hoeders van (morele) waarheid.
  In tegenstelling hiermee heeft de tweede groep, bestaande uit het Openbaar Ministerie en leden van de Tweede Kamer, al voorafgaand aan het proces actief mediastrategieën ontwikkeld. Deze mediastrategieën hadden als doel het definiëren van de inhoud (in zowel juridische als morele zin) van de rechtszaak, de onderliggende gebeurtenissen van de zaak, de constructie van misdadigheid en wie daartoe behoren, etc. De mediastrategieën hebben, zoals was beoogd, het juridische proces beïnvloed
  Deze onderzoeksresultaten hebben gevolgen voor het idee van de relatie tussen media en rechtspraak: het klassieke idee van 'trial by media' dient aangevuld te worden met het concept 'media/trial'. 'Trial by media' impliceert dat media en rechtspraak parallel aan maar onafhankelijk van elkaar functioneren: media hebben een negatieve impact op iemands reputatie door iemand schuldig te verklaren voorafgaand aan of los van een rechterlijke uitspraak. Het concept 'media/trial' gaat verder: het veronderstelt dat media strategisch ingezet kunnen worden om de uitkomst van een rechtszaak te beïnvloeden. De casus van Frans van Anraat staat niet op zichzelf: uit expert-interviews blijkt dat er (door o.a. Ministeries van Justitie) ook in andere Europese en Amerikaanse rechtszaken actief gebruik wordt gemaakt van media om juridische processen te beïnvloeden.
   
Previous
  Klik op de knoppen aan de rechterzijde om naar de vorige of volgende pagina te gaan. Klik hier voor een overzicht van het gehele artikel.
  2012 © Soundscapes